678
18

Boekvertaler, freelance redacteur

Maarten van der Werf (1970) is boekvertaler, freelance redacteur en nog een paar dingen. En hij publiceert af en toe wat. Hij schreef onder meer in De Volkskrant, NRC Next en Contrast.

We zullen het zelf moeten doen

Beweeg, doe, schrijf, schreeuw, onderneem, demonstreer, zet de hakken in het zand of duw de kar vooruit – hup, maak kringen in het water

De politiek zit in een bezuinigingskramp, partijen houden elkaar in een besluiteloos evenwicht en de overheid trekt zich terug. Van die kant hoeven we dus weinig te verwachten. Dus moeten we de boel zelf maar in beweging zetten, in ons aller belang.

Het is crisis, dat kan niemand zijn ontgaan. De overheid bezuinigt, waardoor banen verdwijnen en veel waardevolle initiatieven door de hoeven zakken of niet van de grond komen. En er is al een paar jaar een tendens dat de overheid zich terugtrekt en mensen en organisaties meer op zichzelf worden teruggeworpen. Wat maatschappelijke veranderingen betreft houden links en rechts elkaar in een houdgreep, zodat er weinig tot stand komt.

Om de maatschappij in beweging te houden hoeven we dus niet op de overheid te rekenen op dit moment. Dan heb je een paar opties: kankerend achter het beeldscherm zitten wachten tot je de spreekwoordelijke ons weegt of je losrukken van GeenStijl en zelf  actie ondernemen. Want als er iets desastreus is in een samenleving, dan is het wel inertie. En zelf heb je er ook niets aan om stil te blijven staan.

In beweging komen kun je op allerlei manieren, op allerlei niveaus, om allerlei redenen en met een maatschappelijk of een persoonlijk doel. Hoe je het ook wendt of keert, de wereld verandert en de tijd dat je veertig jaar bij een werkgever zat met een vaste baan lijkt voorbij. Om goed voorbereid te zijn op veranderingen moet je je blijven ontwikkelen en in ieder geval in staat zijn om snel het initiatief naar je toe te trekken.

Een andere reden tot actie kan maatschappelijke urgentie zijn: het gaat slecht met je buurt, je wilt je verzetten tegen een plan van je gemeente of bepaald overheidsbeleid, of je wilt zelf een bepaalde ontwikkeling in gang zetten. In de netwerksamenleving die we aan het worden zijn liggen allerlei kansen, waarbij het initiatief vaak niet ligt bij grote bedrijven maar juist bij kleinschalige projecten. En los daarvan – zelf het heft in handen nemen is hoe dan ook bevredigend en goed voor je zelfvertrouwen als burger en als mens.

Maar misschien is de belangrijkste reden voor actie vel de volgende: Het lijkt me een waarheid als een koe dat een samenleving geen verzameling is van mensen die naast elkaar leven, maar vooral een samenspel van individuen met verschillende belangen en doelen, met als gevolg samenwerkingsverbanden tussen individuen die als collectief ook hun belangen en doelen nastreven. Het is een misvatting dat dit altijd een zijig-‘de maatschappij zijn we samen’-gevoel moet inhouden; niets is minder waar. Soms werken al die initiatieven en belangen naast elkaar of zelfs met elkaar mee. Maar veel vaker werken ze tegen elkaar in en soms leidt dat tot conflict en polarisatie. Daar moeten we niet bang voor zijn: dat Nederland altijd een harmonieus, bezadigd land is geweest is een mythe; bij tijden vochten we elkaar de tent uit, en dat waren beslist niet altijd de minst vruchtbare periodes.

Juist wanneer al die belangen en doelen op elkaar inwerken ontstaat er een bruisend gistingsproces. En een gistingsproces is altijd spannend. Het borrelt en het stinkt een beetje en je weet nooit wat eruit komt. Maar wat eruit voortkomt is in ieder geval iets nieuws, iets levends, iets wat er nog niet eerder was; iets wat nieuwe perspectieven en mogelijkheden biedt. Dus beweeg, doe, schrijf, schreeuw, onderneem, demonstreer, zet de hakken in het zand of duw de kar vooruit – hup, maak die kringen in het water. Want wat stilstaat slaat dood.

Geef een reactie

Laatste reacties (18)