4.082
38

Hoogleraar Forensische psychologie

Dr. Corine de Ruiter is hoogleraar Forensische psychologie aan de Universiteit Maastricht en tevens werkzaam in eigen praktijk. Zij verricht wetenschappelijk onderzoek op het grensvlak van psychiatrie en strafrecht. Daarnaast treedt ze regelmatig op als getuigedeskundige in de rechtszaal. Corine de Ruiter levert met enige regelmaat bijdragen in Nederlandse schrijvende en audiovisuele media. Met haar publieke optredens probeert zij de psychologie uit haar ivoren toren te halen en kennis over de relatie tussen psychische stoornissen en crimineel gedrag te verspreiden. Op het internet kunt u haar vinden op: www.corinederuiter.eu.

Weigeren van forensisch psychologisch onderzoek en tbs

Ieder mens heeft recht op een eerlijk proces en mag weigeren mee te werken aan zijn eigen veroordeling

De helft van de verdachten die door de rechter naar het Pieter Baan Centrum (PBC) wordt gestuurd om psychiatrische en psychologisch onderzocht te worden, weigert deelname aan het onderzoek.

Dat vertelde algemeen directeur Erik Heijdelberg op 1 april in NOVA. De verdachten denken dat ze daardoor kunnen voorkomen dat ze een tbs opgelegd krijgen door de rechter. Het is echter een misvatting dat de rechter alleen tbs kan opleggen als een verdachte meewerkt aan psychologisch/psychiatrisch onderzoek. De informatie die de persoon zelf geeft, is namelijk bij forensisch gedragskundig onderzoek maar gedeeltelijk van belang. Het allerbelangrijkste is zogenaamde collaterale informatie, dat is informatie afkomstig van derden, informatie uit het strafdossier, of medische informatie uit eerdere contacten met de geestelijke gezondheidszorg. Zonder collaterale informatie is een forensisch gedragskundig onderzoek onmogelijk. Idealiter wordt die collaterale informatie natuurlijk vergeleken met hetgeen de persoon zelf aan informatie verstrekt. Maar als de collaterale informatie van goede kwaliteit is en van betrouwbare en voldoende verschillende bronnen afkomstig, kan de forensisch gedragskundige daarmee een heel eind komen. Dat is ook aangetoond in wetenschappelijk onderzoek.
Het burgerinitiatief van Henk Donkersteeg www.ditkannietlanger.nl, de vader van het ontvoerde en misbruikte meisje Hannah, waarmee hij verdachten wil verplichten om mee te werken aan psychologisch onderzoek om te voorkomen dat verdachten zelf kunnen bepalen of ze wel of niet tbs-verpleging ondergaan, is in deze zin overbodig. Ik begrijp dat de vader van Hannah verontrust is over het vonnis waarin een van de daders van de ontvoering van zijn dochter alleen gevangenisstraf zonder tbs opgelegd heeft gekregen. Wie de rechterlijke uitspraak op p. 16-17 echter goed leest, kan constateren dat bij deze verdachte door het PBC wel degelijk een psychische afwijking is geconstateerd:

Uit afgenomen testen is gebleken dat verdachte ‘in de buurt komt van het afkappunt ‘enige psychopathische kenmerken’ en dat hij hoog scoort in het facet ‘antisociaal gedrag’ (vonnis Rechtbank Arnhem, 22-03-2010; 05/900389-09).

Alle aanleiding dus voor het OM hoger beroep in te stellen tegen dit vonnis, om nog eens nader onderzoek te laten doen naar de ernst van deze psychopathische kenmerken van deze verdachte/veroordeelde. Een contra-expertise op verzoek van het OM ligt voor de hand. Dat was de koninklijke weg geweest. Eerst dienen alle rechtsmiddelen gebruikt te worden. 

Hoe begrijpelijk de gekwetste wraakgevoelens van de vader van Hannah ook zijn, zij mogen niet richtinggevend zijn in een strafproces. Ieder mens, ook iemand die verdachte is van een ernstig misdrijf heeft recht op een eerlijk proces, en mag weigeren mee te werken aan zijn eigen veroordeling. 

Voor een slachtoffer, nabestaande of direct betrokkene is geen enkele straf of tbs-maatregel afdoende. Het verdriet, de onmacht, de angst worden er niet door weggenomen. Daar is het strafrecht ook niet voor bedoeld; wij hebben het straffen immers geïnstitutionaliseerd om het in de plaats te stellen van eigenrichting. Dat is een onderdeel van onze beschaving. Een belangrijk onderdeel van die beschaving is ook dat wij voor slachtoffers van ernstige misdrijven traumabehandelingen hebben ontwikkeld die heel effectief kunnen zijn: Eye Movement Desensitization and Reprocessing

Geef een reactie

Laatste reacties (38)