3.418
257

Analist internationale politiek, Brussel

Tijdens zijn loopbaan bij de Europese Commissie in Brussel vervulde Willem-Gert Aldershoff diverse functies in de departementen voor Internationale Betrekkingen en Binnenlandse Zaken en Justitie. Sinds enkele jaren werkt hij in Brussel als onafhankelijk adviseur en publicist inzake de betrekkingen tussen de Europese Unie en Israël-Palestina.

De afgelopen maanden verschenen bijdragen van hem in de Israelische krant 'Haaretz' en op het blog 'Open Zion' van Peter Beinart in New York. Daarnaast houdt hij zich bezig met Oekraïne.

Westerse zwakte maakt Putin sterk

In de betrekkingen met Rusland komen er binnenkort twee belangrijke momenten aan. Een uitleg over waarom dat zo is en wat de Westerse opstelling zou moeten zijn

Nog steeds is het niet geheel duidelijk wat President Putin precies voor heeft met zijn acties in Oost-Oekraïne (Donbas) en Syrië. Eén ding is echter zeker, ze hebben er toe geleid dat hij een spilfiguur is geworden voor de oplossing van de conflicten in die gebieden. Putins droom om Rusland weer een belangrijke rol op het wereldtoneel te laten spelen lijkt uit te komen.

In het geval van Syrië kan de Russische President zich aan de wereld tonen als een verantwoordelijke staatsman die de gruwelijke burgeroorlog in Syrië daadkrachtig wil oplossen. Zijn toespraak tot de Algemene Vergadering van de VN a.s. zondag zal verdere opheldering geven. In werkelijkheid is Putins optreden in Donbas en Syrië te vergelijken met een pyromaan die een huis in brand steekt om vervolgens als verontruste betrokkene energiek mee te helpen de brand te blussen, tot grote dankbaarheid van de buurtbewoners. Het is het Westen, Europa en de VS, dat het hem mogelijk maakt deze rol te spelen.

Tegen Ruslands slinkse annexatie van de Krim kon het Westen destijds militair weinig inbrengen. Het lijkt er echter op dat het zwakke Westers optreden in de voorgaande jaren Rusland ervan overtuigd had dat het de annexatie kon wagen. Had het Westen immers in 2008 niet minimaal gereageerd op Ruslands agressie tegen Georgië en had de Syrische President Assad in 2012 niet President Obama’s ‘rode lijn’ geschonden zonder dat er een Amerikaanse militaire reactie volgde?

Rapporten van de Verenigde Naties en bekentenissen van betrokken Russen tonen dat het Rusland was dat in maart 2014 in Donbas begon te stoken. Eerst via demonstraties, vervolgens met Russische gewapende ‘vrijwilligers’ en militair materieel en tenslotte met soldaten. Het was afgelopen februari een groot Russisch militair offensief dat de Oekraïense President Poroshenko dwong het zogenaamde ‘Minsk II’ akkoord te ondertekenen. Een voor Oekraïne uiterst ongunstig document dat met geen woord rept over Ruslands illegale annexatie van de Krim, de ‘separatisten’ volledige amnestie verleent en Oekraïne een decentralisatie oplegt, met een speciale wet voor Donbas.

Inmiddels is het sinds weken opvallend rustig aan de gevechtslinies in Donbas. Volgens sommigen duidt dit er op dat President Putin eindelijk inziet dat Donbas en andere regio’s in Oekraïne geen inlijving bij Rusland wensen, noch zelfstandigheid buiten Oekraïne. Anderen menen dat Putin slechts de indruk wil wekken dat Minsk II werkt in de hoop dat het Westen haar sancties zal opschorten. Dan zijn er die denken dat Rusland de tijdelijke rust heeft afgedwongen om Putin volgende week mooie sier te laten maken in de VN.

Inzake de betrekkingen met Rusland dienen er zich binnenkort twee momenten van waarheid aan voor het Westen. Op 2 october komen de Franse, Russische en Oekraïense Presidenten met de Duitse Bondskanselier in Parijs bijeen voor topoverleg over Minsk II. Dat President Hollande hiervoor het initiatief heeft genomen baart zorgen. Eerder deze maand verklaarde hij dat wanneer de Minskvoorwaarden van lokale verkiezingen in Donbas en decentralisatie zijn vervuld hij om opheffing van de sancties zal vragen. Met geen woord repte de President over andere cruciale Minskverplichtingen zoals het terugtrekken van alle buitenlandse gewapende formaties en het teruggeven aan Oekraïne van de controle over de 450 kilometer lange grens tussen Donbas en Rusland. Het zou een onvergeeflijke Europese onverantwoordelijkheid zijn indien de EU sancties zou opheffen voordat een aggressieve buur als Rusland alle verplichtingen uit Minsk II is nagekomen.

Het tweede waarheidsmoment valt enkele dagen eerder wanneer President Putin de Algemene Vergadering van de VN toespreekt. Naar verwachting zal hij de wereld oproepen samen met Rusland een internationale coalitie tegen ‘terrorisme en extremisme’ te vormen. Als belangrijkste tegenstander zal hij ‘Islamitische Staat’ (IS) noemen en beweren dat alleen militaire steun voor Syrië’s President Assad kan voorkomen dat IS geheel Syrië verovert. Putins boodschap zal op nogal wat steun in het Westen kunnen rekenen gezien de alom verbreide afschuw over IS. Dat is nogal wrang gezien Rusland’s jarenlange militaire steun aan Assad, de belangrijkste oorzaak van het aanslepen van de Syrische burgeroorlog, het succes van IS en de massale vluchtelingenstroom richting Europa. President Putin heeft het Westen hier in een onmogelijke situatie gemanoevreerd. Het is echter mogelijk dat het Westen zich gedwongen zal voelen om met Rusland een modus vivendi te vinden voor een militair optreden in Syrië.

President Putins diplomatieke successen in Oost-Oekraïne en Syrië onderstrepen de noodzaak voor het Westen om dringend een antwoord te vinden op het optreden van staten als internationale pyromanen. Het Westen moet brandstichters voor zijn, ervoor zorgen dat ze geen vuur kunnen ontsteken en verhinderen dat ze onmisbaar worden voor de oplossing van door hen gecreërde brandhaarden.

cc-beeld: Global Panorama

Geef een reactie

Laatste reacties (257)