1.388
10

Docent en publicist

Pascal Cuijpers is docent beeldende vorming en faalangstreductietrainer op een middelbare school. Daarnaast is hij publicist en auteur. Hij schrijft op vaste basis columns en opiniestukken over onderwijs en de maatschappij voor o.a. de Nationale Onderwijsgids, HetKind en Joop. Tevens verschijnen zijn artikelen regelmatig in diverse landelijke dagbladen en onderwijsmagazines. Van zijn hand verschenen eerder de educatieve scheurbundel '200 Dagen School & Scheuren!' en de onderwijsbundels 'Leraren hebben meer vakantie dan mensen die werken' - inmiddels vierde druk - en 'Leraren zijn net echte mensen' (per 1 september 2017). Allen bij uitgeverij Quirijn.

Wij zijn allemaal ‘Peeple’

Over communicatievormen en de lancering van 'Peeple', de veelbesproken app waarmee mensen elkaar kunnen recenseren

De bekende behoeftenpiramide van Abraham Maslow heeft onlangs een nieuwe dimensie erbij gekregen. De Amerikaanse klinisch psycholoog publiceerde in 1943 een hiërarchische ordening van vijf menselijke behoeften aan de hand van een zogenaamd ‘piramidemodel’. Het is een logisch stappenplan, waarin we respectievelijk lichamelijke behoeften, veiligheid, sociaal contact, waardering en zelfontplooiing tegenkomen. Het is te wijten aan de huidige tijdsgeest, dat er een eigentijdse zesde stap is bijgekomen. De officieuze ‘Maslow-piramide 2.0’ circuleert namelijk al een tijdje op het wereldwijde web, waarbij ‘WiFi’ inmiddels tot eerste basisbehoefte is gebombardeerd, nog voor eten, drinken en slapen.

Communiceren is tegenwoordig makkelijker, directer maar bovenal kwetsbaarder dan ooit geworden. Neem WhatsApp. Niet reageren maar wel een app hebben gelezen geeft blijk van desinteresse, waarbij de context en interpretatie van beide partijen een gevaarlijke spelbreker kan zijn. Daarnaast maken we tegenwoordig ook massaal gebruik van apps als TripAdvisor. Dé plek waar we aan de hand van recensies over hotels, restaurants of vakantiebestemmingen kunnen zien hoe deze door eerdere gasten bekritiseerd zijn. Zelfs bij de online aankoop van een willekeurige bladblazer wordt er tegenwoordig verwacht dat je een recensie achterlaat over de bevindingen van het product en de dienstbaarheid van de site.

Waar we voorheen met name gebruik maakten van constructieve mond-op-mond reclame, kunnen we nu inmiddels spreken van een destructieve app-op-app reclame. De waarde van een persoonlijke mededeling, waarbij we iemand recht in de ogen kijken, is tegenwoordig ingekapseld tot een klinisch berichtje zonder enige gevoelsuitdrukking. Het kunnen aanschouwen van een bepaalde lijfelijke emotie is inmiddels verdrongen door het plaatsen van een of meerdere ‘emoticons’ in een app, die treffend aangeven hoe het is gesteld met onze huidige vorm van communiceren en oordelen. 

Een kwalijk gevolg van deze communicatieverharding is dan ook dat de waarde van een mens en een product dichter naar elkaar lijken toe te groeien. Een voorbeeld hiervan is de nieuwste app ‘Peeple’, die naar alle waarschijnlijkheid in november gelanceerd zal gaan worden. Dit is een app waarin wij (‘de mensen’) elkaar kunnen gaan beoordelen op bijvoorbeeld uiterlijk en gedrag en een aantal sterren of cijfers hieraan kunnen koppelen, al dan niet voorzien van zinvol commentaar. Net als de recensie die ik mocht schrijven over de online aangeschafte bladblazer (‘het product’), zeg maar. De app sluit daarnaast feilloos aan bij het huidige dagelijkse leven waarin we alles en iedereen be- en veroordelen. Dat deze app er zou gaan komen is dan ook niet vreemd. De verontwaardiging van mensen die schande spreken van zo’n mensonterende beoordelingsapp, des te meer. Ik vind dat een beetje hypocriet. 

We hebben immers allemaal min of meer indirect bijgedragen aan de razendsnel in gang gezette (r)evolutie op het gebied van communicatieve omgangsvormen. Dat we nu via een nieuwe app elkaar sterren mogen gaan geven, net zoals we een nieuwe bladblazer met zowel zuig- als blaasmogelijkheden én bladversnipperaar ineen mogen bekritiseren – wat een ongekend topproduct! (vier sterren ****) – , geeft aan dat we langzaam met z’n allen slachtoffer zijn geworden van onze eigen subjectieve oppermachtigheid en arrogantie. Dit alles hebben we dan ook te danken aan een steeds WiFi-rijker, maar des te emotielozer bestaan. Abraham Maslow zou zich omdraaien in zijn graf.  

Dit artikel verscheen eerder in Parool


Laatste publicatie van PascalCuijpers

  • Leraren zijn net echte mensen

    ‘De kunst van onderwijs is mogen plaatsmaken voor verbeelding en durven openstaan voor verwondering…’

    September 2017


Geef een reactie

Laatste reacties (10)