3.232
106

Hoogleraar Forensische psychologie

Dr. Corine de Ruiter is hoogleraar Forensische psychologie aan de Universiteit Maastricht en tevens werkzaam in eigen praktijk. Zij verricht wetenschappelijk onderzoek op het grensvlak van psychiatrie en strafrecht. Daarnaast treedt ze regelmatig op als getuigedeskundige in de rechtszaal. Corine de Ruiter levert met enige regelmaat bijdragen in Nederlandse schrijvende en audiovisuele media. Met haar publieke optredens probeert zij de psychologie uit haar ivoren toren te halen en kennis over de relatie tussen psychische stoornissen en crimineel gedrag te verspreiden. Op het internet kunt u haar vinden op: www.corinederuiter.eu.

Wilders’ waarheid

Een valkuil voor de rechters

“Maar het gaat in dit proces zeker ook om waarheidsvinding. Zijn de uitspraken die ik heb gedaan, zijn de vergelijkingen die ik heb getrokken, zijn die waar? Want als iets waar is, kan het toch niet strafbaar zijn.” Dat zei PVV-leider Geert Wilders afgelopen woensdag 20 januari tijdens de regiezitting bij de rechtbank in Amsterdam. Vooral de laatste zin: “Want als iets waar is, kan het toch niet strafbaar zijn”, klinkt slechts oppervlakkig beschouwd als een logische one-liner. Zoals hij er vele uit.

Toch bleef deze zin bij me hangen. Wilders haalt hier heel gewiekst twee soorten waarheid door elkaar. Aan de ene kant is er de waarheidsvinding als taak van de strafrechter. Aan de hand van het onderzoek van de feiten komt de rechter tot een oordeel. In de meeste strafzaken zijn die feiten vrij concreet. Het gaat om gebeurtenissen, personen, plaatsen, handelingen, voorwerpen die een rol hebben gespeeld in het misdrijf dat de verdachte door het OM ten laste is gelegd. Meestal hebben misdrijven zich niet voor het oog van de rechter voltrokken; de rechter maakt een reconstructie van de feiten op basis van alle materiaal dat door politie, OM, en door de verdediging is aangedragen. Soms maakt de rechter daarbij fouten, maar dat is inherent aan het gegeven dat het om een reconstructie gaat.

In de zaak tegen Wilders is dit soort waarheidsvinding echter veel minder een probleem. Het feitencomplex in zijn zaak is immers relatief eenvoudig vast te stellen en te onderzoeken. De heer Wilders heeft zijn uitspraken in het openbaar gedaan en zijn film Fitna is op internet en op TV vertoond. Vervolgens daagt Wilders de rechtbank uit om te gaan onderzoeken of de uitspraken die hij heeft gedaan en de vergelijkingen die hij heeft getrokken waar zijn.

In deze valkuil moeten de rechters niet stappen, want op het terrein van religie en levensovertuiging bestaat geen absolute waarheid. Op Wikipedia staat het vrij goed samengevat op twee pagina’s: http://nl.wikipedia.org/wiki/Waarheid en http://nl.wikipedia.org/wiki/Relativisme. Als de rechters al die deskundigen die Wilders wil gaan oproepen in de rechtszaal inderdaad gaan horen, zullen zij horendol worden van de verschillende waarheden die ze verkondigen. Arabiste Petra Sijpesteijn verwoordde het krachtig in een interview in de Volkskrant van 22 januari 2010:

De waarheid over de islam bestaat niet. Er was vanaf het allervroegste begin verschil van mening over. Wetenschappers, publicisten en politici moeten hun statische beeld van de islam bijstellen, ‘of ze die nu interpreteren als serene volmaaktheid of als rigide onbuigzaamheid’.

Wilders verzet zich tegen het dragen van een hoofddoek door vrouwen. Voor een zeer vrome moslim is de wijze waarop vrouwen zich in ons land kleden echter ongepast. Omgekeerd, vinden wij stierenvechten weer niet gepast en is het in Nederland bij wet verboden. In Spanje wordt er echter geld mee verdiend. Let wel, ik ben geen voorstander van een absoluut relativisme wat betreft morele waarden; er zijn wel grenzen. De Universele Verklaring van de Rechten van de Mens (en het Kind) bieden daarvoor bijvoorbeeld een kader.

En dan de laatste zin van de quote: “Want als iets waar is, kan het toch niet strafbaar zijn”.  Die zin ontbeert iedere vorm van logica. Iets wat waar is, kan best strafbaar zijn. En omgekeerd, iets wat niet waar is (een leugen dus), kan eveneens strafbaar zijn. Waarheid is synoniem met echtheid, geldigheid, juistheid. Of iets strafbaar is, is in de wet bepaald. In de wet staat niet dat de ‘waarheid’ niet strafbaar is.

Ik wens de rechters in deze zaak oprecht veel wijsheid toe.

Geef een reactie

Laatste reacties (106)