Laatste update 21 januari 2016, 00:07
500
13

journalist

Peter Henk Steenhuis is parttime filosofieredacteur bij dagblad Trouw. Hij studeerde Nederlandse taal- en letterkunde en filosofie aan de Universiteit van Amsterdam. Hij publiceerde meer dan vijftien boeken. Onder meer over de taalontwikkeling van zijn oudste zoon en over kunst en filosofie. Zijn Filosofie van het kijken (2009) en Denken over dichten (2011) kwamen op de shortlist van de Socrates Wisselbeker voor het belangrijkste filosofische boek van het jaar. In 2015 publiceerde hij samen met toenmalig denker des Vaderlands, René Gude, het kunstboek ‘Door het woord, door het beeld’.
Een paar jaar eerder, in 2010, maakte hij met documentairemaker Marcel Prins Andere Achterhuizen. Verhalen van Joodse onderduikers. Dat project verscheen als kinderboek Ondergedoken als Anne Frank in het Duits (2013) en het Engels (2014). Uit de ‘Starred reviews’ in Publishers Weekly, School Library Journal en Kirkus: Terrifying, haunting and powerful. The New York Times schreef over Ondergedoken als Anne Frank: “These few voices stand out and speak for the millions whose stories remain untold.” Van deze Amerikaanse versie zijn inmiddels meer dan 150.000 exemplaren verkocht. In 2016 komt de Spaanse vertaling op de markt.

Zin in werk

Hoe kun je zin in je werk maken, op een niet spirituele, niet zweverige manier?

Zingeving & werk. Dat is het thema van de Maand van de Spiritualiteit die vrijdag begonnen is. Een oud thema, dat momenteel verhipt in allerlei duurzame varianten in mission statements van bedrijven opduikt.
Zingeving is zinmaking
Toch is zingeving meer dan window dressing. Op 11 maart 2014 verscheen in dagblad Trouw een artikel over een opmerkelijk onderzoek dat Detacherings- en wervingsselectiebureau voor hoogopgeleiden Yacht liet uitvoeren. Uit dit onderzoek, dat kort samengevat ging over de zin die mensen in hun werk hebben, bleek dat maar liefst zestig procent van de jonge hoogopgeleiden binnen twee jaar hun nieuwe bedrijf al weer verlaat, ondanks de uitstekende arbeidsvoorwaarden. Ze hebben behoefte aan iets anders. Volgens Yacht zijn ze op zoek naar ‘het goede gevoel’. Yacht rekende uit dat dit de “BV Nederland jaarlijks 1,4 miljard” kost. Het gaat om wat Eric Fleurbaay, oprichter van BusinessWise, in hetzelfde artikel noemde: ‘Er is een verschuiving van zelfverwerkelijking naar zingeving.’

Een paar jaar geleden organiseerde ik een symposium over zin in werk. Ik vroeg me af hoe die ‘zin’ uit zingeving te maken zou kunnen hebben met de zin, die je in je werk kunt hebben. Wat betekent dat eigenlijk ‘zin’.

Ik stelde deze vraag aan de inmiddels overleden filosoof René Gude, toenmalig Denker des Vaderlands. Hij sprak graag over humeurmanagement, dat hij ook wel ambachtelijk zingeven noemde. Wat is dat zin? Wat is dat, zingeving?

René Gude pleitte voor het actief zin maken. “Zingeving betekent dat je zelf aan de bak moet”, stelde Gude. Dat zelf aan de bak is iets heel anders dan wat traditioneel onder zingeving wordt verstaan. Traditioneel is zingeving eerder zinkrijging, iets wat ons wordt aangereikt, van bovenaf, door een bijzondere ervaring.

We zullen volgens Gude aan zingeving in de zin van zinmaking moeten doen om ons te weer te stellen tegen een verschijnsel als burn-out, dat langzamerhand epidemische vormen aanneemt.

Gude begon vervolgens het begrip ‘zin’ te ontrafelen. Hij onderscheidt vier soorten ‘zin’. De eerste noemt hij het zinnelijke, het lekkere, het lijfelijke aspect, het lustvolle. De tweede noemt Gude het zintuiglijke, het esthetische. De derde het zinrijke. Gude:‘We ervaren zin, doordat we volzinnen maken, in staat zijn te verwoorden wat we beleven, ervaren, maken, doen. Dit is de meest letterlijke vorm van zingeving door betekenisgeving.’ En als laatste onderscheidt Gude het zinvolle, dat je bijvoorbeeld achter de doelstelling staat van de ondernemingen waar je werkt.

Gewapend met deze vierdeling wilden we naar werk gaan kijken, in de hoop meer zicht te krijgen op stressfactoren bij werk, en uitval. Dat is niet meer gelukt, Gude overleed in maart vorig jaar.

Samen met de AWVN, de Algemene Werkgeversvereniging Nederland, heb ik de vierdeling van Gude opgepakt. We onderzoeken in hoeverre Gude’s gedachtegoed een instrument kan zijn bij het thema zingeving en werk. Niet spiritueel, niet zweverig, maar gewoon met de vraag of deze verschillende betekenissen van het woord ‘zin’ werknemers én werkgevers handvatten kunnen bieden om erachter te komen hoe je zin in je werk kunt maken. En kunt houden.

Komende weken een korte serie over de vierdeling die Gude maakte van het begrip zin.


Laatste publicatie van Peter Henk Steenhuis

  • Het leven is niet leuk als je je mond houdt

    Het denken van Marli Huijer

    2015


Geef een reactie

Laatste reacties (13)