1.692
16

Historicus en popproducer

Xavier François Baudet (Groningen 1975) is muziekproducent en schrijver van artikelen over politiek en popcultuur. Hij studeerde Amerikaanse- en Sociale Geschiedenis aan de Universiteit Leiden en schreef zijn scriptie over de wisselwerking tussen de Amerikaanse Burgerrechtenbeweging en de doorbraak van Rock ’n Roll. Zijn bijzondere interesse hebben The Beatles, Zeppelins, Kennedy, de EU en de Amerikaanse verkiezingen. Als producer was hij onder meer betrokken bij het album The Hunt van de art-rock formatie Glossy Jesus.

Zoeken naar Amelia Earhart

De legendarische pilote verdween boven zee, maar wat gebeurde er?

Is Amelia Earhart bij haar poging rond de wereld te vliegen in juni 1937 niet in zee gestort maar op een atol geland en daar bezweken aan honger en dorst? Deze week vertrekt een expeditie naar het eiland Nikumaroro in de hoop een bijna 80 jaar oud mysterie op te lossen.

Uiteraard smult Amerika van complottheorieën. En geef ze eens ongelijk! Sommige personen spreken bij leven zo tot hun verbeelding dat ze niet zomaar kunnen overlijden, laat staan verdwijnen. Bovendien gaat het lijnrecht in tegen de Amerikaanse ‘can do spirit’ om er niet in te slagen als eerste vrouw rond de wereld te vliegen. Net zoals het niet kunnen oplossen van het raadsel van haar verdwijning dat doet.

En dus zijn er sinds 1937 al talloze verklaringen gepresenteerd, soms daarbij geholpen door andere merkwaardigheden: zo is er op de Marshall eilanden in 1987 een postzegel gedrukt om te gedenken dat Earhart daar 50 jaar eerder een noodlanding in de branding maakte. ‘Ooggetuigen’ meldden dat ze werd gearresteerd door de Japanners. Wel gaf haar verdwijning President Roosevelt een argument om de Amerikaanse marine naar de rand van de Japanse invloedsfeer te sturen, waar uiteraard gretig werd gefotografeerd. Maar elk bewijs dat Earhart in Japanse handen viel ontbreekt.

Maar wat weten we wel?

In 1940 werd op Gardner Island (tegenwoordig Nikumaroro) een skelet gevonden, waarvan na onderzoek werd geconcludeerd dat het van een Polynesische man was die daar al decennia in de zon moet hebben liggen bakken. Maar na een recentere analyse van tekeningen van genoemde botten (de originelen zijn helaas weg) lijken ze eerder afkomstig te zijn van een vrouw met Europese wortels. Een experiment wees uit dat een lijk op Nikumaroro geen decennia nodig heeft om er zo oud uit te zien. Een dood varken was na twee weken volledig kaal gekloven door kokoskrabben. De zon doet de rest.

Op Nikumaroro zijn objecten gevonden die daar niet vandaan komen: een sproetencrème (Earhart had sproeten) van een in de jaren ’30 populair Amerikaans merk. Een stuk damesschoen van het merk dat Earhart droeg, een deel van een sextant, van het type waar Earhart’s navigator Fred Noonan mee werkte. In 1992 werd een stuk metaal gevonden ter grote van een vliegtuigraam dat echter van een ander materiaal bleek dan het voor Earhart’s Lockheed gebruikte aluminium. Maar uit foto’s die onlangs opdoken blijkt Earhart bij haar (voor?)laatste landing een raampje te hebben gebroken dat ter plekke met een stuk metaal werd dichtgespijkerd.

Op foto’s uit 1938 is te zien dat een vreemd object boven water uitsteekt. Voormalige bewoners van het eiland (na 1940 was er tijdelijk een nederzetting) hebben verklaard dat soms met eb iets zichtbaar werd dat leek op een vliegtuigwiel. Onderzoek naar stromingen wijst uit dat het niet van een vlakbij gelegen scheepswrak, de Norwich City afkomstig kan zijn. 

In de dagen na Earhart’s verdwijning werden in de VS noodsignalen opgevangen waarvan destijds niet werd geloofd dat ze van haar konden zijn. Inmiddels is echter aangetoond dat het onder bepaalde omstandigheden wel degelijk mogelijk is dat een radiobericht 10.000 km verderop wordt opgevangen.

Een destijds 15-jarig meisje, Betty Klenck, maakte kort na Earhart’s verdwijning aantekeningen van de radioboodschappen die zij opving. Haar vader had een enorme antenne in de tuin gebouwd en naar nu blijkt hadden zij moeiteloos signalen van Earhart kunnen opvangen. Volgens haar verklaring was het laatste wat Earhart zei New York “of iets wat er op leek” en bleef ze dat talloze malen herhalen. 

Maar wat nou als Klenck de boodschap verkeerd interpreteerde? Naar eigen zeggen was de ontvangst niet stabiel. Wellicht verstond zij “New York City”, maar was het in werkelijkheid Norwich City? Als die boodschap destijds door de juiste personen was ontvangen was Earhart zeker gevonden, want het scheepswrak was een bekend navigatiepunt in de regio. Het ligt voor de hand dat een noodsignaal van Earhart vanaf Nikumaroro dat woord zou hebben bevat.

Op sonar foto’s gemaakt in de buurt van het vermeende vliegtuigwiel is duidelijk iets te zien, maar wat? Het is in ieder geval even lang als een Lockheed Electra, maar om het echt zeker te weten is verder onderzoek vereist. En dat is wat er de komende weken gaat gebeuren. Mogelijk is Earhart in de avonduren van 2 juli 1937 met eb is geland in de branding van een atol, vlakbij een scheepswrak. Maar toen het vloed werd moest ze haar vliegtuig verlaten, waarna het eerst ondersteboven kwam te liggen en vervolgens langs het koraalrif de diepte inzakte, waar het hopelijk voor de expeditie nog steeds op een lager gelegen stuk rif ligt. En Earhart zelf? Waarschijnlijk kwam ze uiteindelijk om van honger, dorst en eenzaamheid. Een gruwelijke dood. Ze was waarschijnlijk liever in zee gestort.

Geef een reactie

Laatste reacties (16)