Laatste update 17:38
4.820
61

eindredacteur Joop

Francisco van Jole is journalist en eindredacteur van Joop.
Verder is hij politiek commentator bij De Nieuws BV en presentator van Draad, een politieke talkshow in Arminius te Rotterdam.

Zwarte Piet is gewoon een boerka

Zwarte Piet is onherkenbaar en staat voor achterlijke tradities. Hij is zelfs een bron van criminaliteit.

cc-foto: Garrret Ziegler

Geen wet heeft de afgelopen jaren zoveel discussie losgemaakt als het verbod op de boerka, de extreem-islamitische kledij die in Nederland amper wordt gedragen. Het is zo’n heerlijke kaleidoscopische discussie waarin iedereen  zichzelf tegenspreekt omdat argumenten en standpunten die bij elkaar horen juist met elkaar in strijd zijn. Dat zit ook in de wet vervat: er is een boerkaverbod onder meer vanuit het idee dat een vrouw slachtoffer is van de boerka maar als er tegen opgetreden wordt is ze juist weer dader. Dat kom je niet vaak tegen: het slachtoffer wordt bestraft als dader. Alleen bij seksueel geweld gebeurt dat: Had ze maar geen kort rokje moeten dragen.

Vrijheidslievend links is tegen een boerkaverbod, want de staat moet zich niet bemoeien met je kledingkeuze maar loopt dan tegen het feit dat de religieuze klederdracht hoe je het ook wendt of keert juist symbool staat voor vrouwenonderdrukking. En repressief rechts, dat nu ineens zegt op te komen voor vrouwenrechten, doet dat door vrouwen het recht te ontnemen te dragen wat ze willen. Dat zijn dan nog maar enkele voorbeelden van paradoxale standpunten in deze kwestie. Er kleeft aan het niet bestaande probleem voldoende discussiestof om een tiendaagse cruise over de Middellandse Zee mee te vullen en dan nog ben je er niet over uitgediscussieerd.

Nu is het verbod weer in het nieuws omdat de nationale schietschijf van rechts, Femke Halsema de eerste vrouwelijke burgemeester van Amsterdam, gezegd heeft dat ze geen prioriteit wil geven aan de uitvoering ervan. Dat zei korpschef Welten al in 2011 maar ja, dat is geen vrouw. En rechtse mannen doen niets liever dan uitleggen aan linkse vrouwen wat feminisme is. Tenminste als je het onderwerp kunt associëren met de islam. Zo gauw je dat laatste weglaat is in die rechtse kringen feminisme als vanouds weer verdorven en mannenonderdrukkend.

Dat er niks mis is met het standpunt van Halsema kun je eenvoudig achterhalen door het om te draaien. Stel dat ze gezegd had ‘we zijn een speciale unit aan het optuigen die zich specifiek op dit probleem van vrouwenkleding richt om het met wortel en tak uit te roeien’. Een soort dierenpolitie maar dan voor moslima’s. Ze zou uitgelachen zijn. Het probleem is er immers niet en kledingpolitie hebben ze alleen in landen als, je raadt het nooit, Iran en Saoedi-Arabië.

Dat het probleem niet bestaat houdt deze politieke perpetuum mobile juist gaande. Het is immers een fact free debat. Hoe anders is dat op het moment dat je een wel werkelijk bestaand probleem ter sprake brengt. Dan gebeurt het omgekeerde. Dan wordt weer juist gedaan alsof het niet bestaat. Dan wordt er gezwegen, er om heen gepraat. Ja Nederland, is soms echt het Wonderland van Alice.

In Eindhoven scandeerden pro-Zwarte Piet hooligans racistische leuzen naar anti-racisme activisten. Iedereen was geschokt maar NRC presteerde het om een artikel te publiceren waarin werd beweerd dat dit niets met racisme te maken had. Het was gewoon plagerij! Dat is trouwens een favoriet excuus bij racistische voorvallen – het was maar een grapje. Maar als het geschreeuw van hooligans toch maar een grapje is – denk aan de antisemitische leuzen in stadions – waarom zijn ze dan een probleem? Moeten we soms ook al de humorpolitie oprichten? 

Nee, het racisme wordt in dit geval als grapje aangemerkt om het te neutraliseren, om het er niet meer over te hebben. Dat werd ook pijnlijk duidelijk in de discussie rond Sylvana op de cover van de VARAgids. Die leidde tot tientallen opzeggingen voorzien van commentaren die niet voor herhaling vatbaar zijn. Eus kaartte het als eerste aan bij DWDD. Matthijs van Nieuwkerk schoot meteen in zijn ‘two sides’-modus, het slachtoffer is ook geen lieverdje, maar het r-woord viel niet in dat gesprek. Er werd eigenlijk helemaal niet benoemd waarom de opzeggers opzegden. 

Een paar dagen later gaf de hoofdredacteur van de gids uitleg bij De Nieuws BV, weer viel het r-woord niet. En tot slot werd het vrijdag aan tafel besproken bij Pauw. Tim den Besten toonde een fragment waarin Sylvana op straat racistische verwensingen naar haar hoofd gelanceerd krijgt. Ze reageerde daar wonderwel kalm op, kennelijk heeft ze er meer ervaring mee. Vervolgens was het woord aan de tafel. Allemaal vonden ze het erg. Wat? Dat. Maar wat ‘dat’ precies is wordt – heel gek – niet benoemd. Jeroen Pauw haalde zelfs nog even de VARAgids tevoorschijn maar weer viel het r-woord niet.

Hoe kan dat? Het verwijt van racisme is een sociaal taboe in Nederland. Wie het gebruikt wordt uitgesloten, verketterd, genegeerd. Om nog naar te zwijgen van bedreigd, etcetera. Racisme is volgens die opvatting vernauwd tot zo’n definitie dat alleen de leider van de Ku Klux Klan nog in aanmerking komt voor dat label, en zelfs dan twijfelen we nog of het geen grapje is. Kijk naar dat carnavalspak van hem. Nou dan! En racisme in Nederland? Dat bestaat eigenlijk gewoon niet en zeker niet op grote schaal.

Door die houding blijft de Zwarte Piet discussie ook maar jaren en jaren slepen. Het probleem mag niet benoemd worden. Is dat op te lossen? Jawel. 

Toen Nederland begin deze eeuw in de ban raakte van de veiligheidsdiscussie, ondanks dat de cijfers al jaren een gestage daling van criminaliteit lieten zien, werd er gesteld dat het niet ging om de harde cijfers maar om het gevoel. Dat telde net zo hard. Als mensen zich onveilig voelden dan was het ook onveilig.  Laten we die benadering gewoon toepassen op racisme, dan kunnen we de discussie afsluiten. Als iets voelt als racisme dan moet het bestreden worden. Klaar.

Misschien dat het helpt als we om te beginnen de boerkabenadering op Zwarte Piet toepassen. Zwarte Piet is onherkenbaar en staat voor achterlijke tradities. Hij is zelfs een bron van criminaliteit. Tal van overvallen zijn in de loop der jaren gepleegd door Zwarte Pieten. Dus laat Zwarte Piet onder het boerka-verbod vallen. Lost die wet eindelijk ook een echt probleem op. Eens zien welke gemeentes dan niet gaan handhaven.

Geef een reactie

Laatste reacties (61)