De Amsterdamse burgemeester Van der Laan had in het laatste kwartier van Zomergasten moeite de emoties onder controle te houden. En dat gold niet alleen voor hemzelf. Ook presentatrice Janine Abbring vocht tegen opzwellende tranen, net vermoedelijk de meesten van de bijna een miljoen kijkers. De ontroering sloeg toe na een eerbetoon aan de Amsterdamse voetballer Abdelhak ‘Appie’ Nouri, die onlangs werd getroffen door een hartaanval en daarbij zware hersenbeschadiging opliep. Het hele fragment begint op 2:35:00

Abbring merkte op dat Nouri in mei nog mee had gewerkt aan het filmpje dat Amsterdammers als eerbetoon aan de burgervader, die lijdt aan uitgezaaide longkanker, maakten. Toen brak de burgemeester even, te zien op 2:47:00.

In de uitzending toonde Van der Laan zich de bestuurder die tracht te verbinden. Bijvoorbeeld met de elite. Hij verklaarde een hekel te hebben aan mensen die afgeven op de grachtengordel, maar ook aan de mensen die zich er op voor laten staan daar deel vanuit te maken.

Over de Tweede Wereldoorlog, waar Van der Laan volgens eigen zeggen als burgemeester dagelijks mee geconfronteerd wordt, koos hij een opvallende invalshoek. Zelf kind van verzetsstrijders wilde hij afrekenen met het in de jaren zeventig en tachtig ontstane beeld dat Nederlanders zich niets aangetrokken hebben van de jodenvervolging. Hij liet daartoe een fragment zien van de Universiteit van Nederland over onderzoek naar oorlogsdagboeken, waaruit blijkt dat vrijwel iedereen de vervolging met afschuw bezag. Hij bood ook een verklaring voor het hoge aantal joden, 73 procent, dat in Nederland door de nazi’s werd afgevoerd naar de vernietigingskampen. In andere Westeuropese landen lag dat aanzienlijk lager. Volgens Van der Laan kwam dat niet door de houding van de bevolking maar had de bezetter Nederland uitgekozen als een land dat genazificeerd moest worden. Daardoor waren de nazi’s als partij hier veel actiever dan in andere landen.

Van der Laan haalde ook uit naar de politiek. Hij vertoonde het uiterst schokkende fragment van de moord door terroristen op de 42-jarige Parijse agent Ahmed Marabet na de aanslag op de redactie van Charlie Hebdo. Hij combineerde dat met een compilatie van korte fragmenten uit het Kamerdebat over terrorisme dat een week later volgde. Diederik Samsom reageerde daarin op een tirade van Geert Wilders met de constatering dat de PVV-leider net als de terroristen mensen bang aan het maken is. Van der Laan gruwde van dat verwijt. Samsom had volgens hem met meer empathie moeten reageren. Maar hij stoorde zich er vooral aan dat het debat bestond uit het gebruikelijke politieke gekissebis waar de burger niets aan heeft.

De burgemeester wilde laten zien hoe lastig en tegen je principes in je soms moet opereren om het kwaad de samenleving uit te krijgen. Hij gebruikte daarvoor een fragment uit de film Mississippi Burning over twee FBI-agenten die in 1964 de moorden op witte burgerrechtenactivisten onderzoeken. De zwarte bevolking in het zuiden van de VS werd geteisterd door de Ku Klux Klan. Een agent, gespeeld door William Dafoe, wilde de Klan hard aanpakken maar dat leidde alleen maar tot meer geweld van de racistische organisatie die veel steun genoot onder de plaatselijke politie. De ander agent, gespeeld door Gene Hackman, zocht verbinding met de Klan-leden om ze tegen elkaar uit kunnen spelen. Dat leidde uiteindelijk tot de arrestatie van de daders. Dat is de boodschap van Van der Laan: om je doel te bereiken moet je soms dingen doen die op het eerste gezicht indruisen tegen je principes.

Er keken 974.00 mensen naar Zomergasten. Van der Laan haalde daarmee het hoogste aantal kijkers van de afgelopen tien jaar. Naar premier Mark Rutte keken vorig jaar 925.00 mensen.

Geef een reactie

Laatste reacties (91)