PvdA-leider Diederik Samsom geeft in de Nieuwsuur-uitzending van donderdagavond een toelichting op het controversiële plan om vluchtelingen die in Griekenland aankomen direct terug te sturen naar Turkije. Hij reageert op de kritiek dat hij de plannen van de VVD vorig jaar nog tegen de internationale solidariteit en verdragen vond indruisen.

“Het VVD plan stelde aanvankelijk niet als voorwaarde dat het land waar je naar teruggaat een veilig derde land is. We gaan het niet doen als Turkije geen veilig land wordt. Dat is een van de uitdagingen van dit plan. Het is niet zo dat als iemand aankomt in Griekenland dat hij zonder enige vertraging of procedure teruggestuurd wordt in hetzelfde bootje. Mensen met specifieke omstandigheden die ziek zijn of iets anders hebben, mogen wel blijven maar alle andere mensen hadden in Turkije asiel kunnen aanvragen en moeten terug op een veilige manier.”

Deskundigen betwijfelen of Turkije wel veilig genoeg is en wat er überhaupt tegenover staat om zoveel vluchtelingen op te nemen. Amnesty International bracht eind vorig jaar een rapport uit waaruit blijkt dat het land de mensenrechten van de eigen inwoners en vluchtelingen blijft schenden. Volgens Samsom een gegeven dat de afgelopen maanden positief veranderd is.

“Het klopt ook dat er in september geen zicht op was dat Turkije veilig was. Er was een situatie waarin Syriërs niet eens een status hadden, niet mochten werken en hun kinderen niet naar school mochten sturen. Dat is inmiddels allemaal veranderd in vijf maanden. Daarmee zijn we er nog lang niet maar we zijn wel een heel eind opgeschoten. De vragen die gesteld worden over de veiligheid van Turkije zijn terecht maar dat betekent niet dat we achterover mogen leunen. We moeten een oplossing vinden.”

Het optimisme van Samsom – over de veiligheid van een land dat jarenlang de rechten van de eigen inwoners schendt – wordt niet gedeeld door critici. De Europese Commissie en diverse mensenrechtenorganisaties hebben zich tegen het ‘samsomplan’ uitgesproken. Zo stelt adjunct-directeur Jasper Kuipers van Vluchtelingenwerk Nederland in de Volkskrant.

“(…) Het veerbootaspect is onacceptabel. Dit beleid maakt geen onderscheid tussen een oorlogsvluchteling en economische migranten; iedereen wordt met de veerboot teruggestuurd. Er zijn aanzienlijke groepen asielzoekers voor wie Turkije geen veilige haven is. Zolang dat niet zo is, kun je die veerboot niet laten gaan.”

Leo Lucassen, directeur van het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis en hoogleraar migratiegeschiedenis aan de Universiteit Leiden betwijfelt ook of het plan juridisch mogelijk is. Hetzelfde idee zou eerder in de kiem gesmoord zijn door het Europees Hof. Italië maakte met Libië een afspraak om asielzoekers terug te sturen maar het land werd niet veilig bevonden.

Ook wordt er door velen getwijfeld aan de motieven van Turkije om akkoord te gaan met het plan. Daarover zegt Lucassen: ‘Turkije heeft al meer dan twee miljoen vluchtelingen. Kan men verwachten dat zij de kastanjes voor de EU uit het vuur gaan halen?”

 

Geef een reactie

Laatste reacties (49)