Sinan Can trekt voor zijn nieuwste documentaire ‘Retour Kalifaat, de erfenis van een slagveld’ door Noord-Syrië, waar de Islamitische Staat werd verslagen. Hij kreeg toestemming om met drie Europese gedetineerde IS’ers te spreken. De honderden gedetineerde Europese IS’ers daar willen terugkeren naar hun thuisland maar die landen zitten daar op z’n zachtst gezegd niet op te wachteen. De Koerden die de IS’ers nu in detentie houden, willen ook het liefst van deze gevangen af. De situatie is onder controle, maar de vrees heerst dat de gevangen IS’ers zullen ontsnappen. Voordat zij van de radar verdwijnen, wil Sinan weten wat deze Europeanen bewoog om zich aan te sluiten bij IS. Hoe denken zij nu over die ideologie? Wat is hun staat van haat en wat was hun aandeel in het beruchte kalifaat?

Sinan: “Ik reis al tien jaar door het Midden-Oosten en heb tientallen IS’ers gesproken. Nooit toonde er eentje spijt. Ik wilde graag een paar van de gevangenen spreken, die terug willen naar Europa. Hebben ze de ideologie afgezworen of nemen ze die mee naar het Westen? Ik wil weten hoe ze denken over gerechtigheid ten opzichte van de slachtoffers.”

Sinan merkt hoezeer de mannen gehersenspoeld zijn, dan wel anderszins onbereikbaar voor argumenten. NRC noemt het “een indringende reportage” en schrijft:

Met de 25-jarige, uit België afkomstige Adel, kwam Can het dichtst in de buurt van een gesprek, maar de inhoud ervan stemde niet vrolijk. Zo legde Adel uit dat kleine kinderen graag op knopjes drukken, dus als je ze zegt op een bepaald knopje te drukken, dan doen ze dat. Zo blies Adels stiefzoon een auto vol door IS gevangen mannen op – het staat op video. Can: „Ik heb een heel heldere vraag aan jou: wat vind je hier nu van?” „Gruwelijk,” zei Adel. „Maar ik was er niet bij.” Voor hem zou afstand nemen van IS neerkomen op verraad aan de islam. De tegenwerpingen van de interviewer („Ik ben moslim. Mohammed zegt ook dat er zonder ratio geen geloof is.”) maakten geen indruk.

Ook gaat Sinan in gesprek met Yazidi-vrouwen die bevrijd zijn. Ze vertellen hem over de gruwelijke periode die zij hebben meegemaakt in de Islamitische Staat; bijvoorbeeld over hoe zij op een markt als slaven werden verkocht en werden meegenomen door IS-mannen. Eén van hen vertelt hoe haar tienjarige zusje voor haar ogen werd verkracht. De vrouwen kunnen niet terug naar hun eigen gemeenschap, omdat hun kinderen, die ze kregen uit hun gedwongen huwelijk met de IS-mannen, niet worden geaccepteerd.

Geef een reactie

Laatste reacties (50)