Laatste update 14:23
198

Migranten zijn crimineler … Als je creatief met cijfers omspringt

'In het gepolariseerde klimaat rondom vluchtelingen wordt wel erg selectief geshopt'

Migranten komen niet vaker in aanraking met de politie dan autochtonen wanneer je de cijfers naast elkaar legt volgens sociaal-economische kenmerken. In NRC waarschuwen Godfried Engbersen, Roel Jennissen en Jaco Dagevos voor het selectief shoppen in de statistieken.

De drie analyseerden onlangs de mate waarin asielmigranten die in de tweede helft van jaren negentig naar Nederland kwamen, betrokken zijn bij criminaliteit. Hiervoor werd een uniek bestand van 33.000 asielmigranten aan een bestand van de Nederlandse politie over geregistreerde criminaliteit gekoppeld. Wat blijkt: in deze statistieken komen asielmigranten drie keer zo vaak als verdachte voor ten opzichte van autochtone Nederlanders. Namelijk 4 procent tegenover 1,3 procent. Een verdrievoudiging waar door menig politicus en opiniemaker gretig gebruik van wordt gemaakt om aan te tonen dat de grenzen echt gesloten moeten worden voor die criminele asielzoekers.

Maar wat blijkt wanneer je de cijfers wat nader bestudeert? Wanneer rekening wordt gehouden met de samenstelling van de groep, bijvoorbeeld jonge alleenstaande mannen met een laag inkomen en woonachtig in grootstedelijke gebieden, dan begaan autochtonen net zo vaak strafbare feiten als asielmigranten. Ook wordt nogal eens de illusie gewekt dat het om enorme aantallen gaat waardoor de veiligheid in het geding is:

Sommige scribenten rekenen zich rijk aan criminaliteit door vooral de relatieve verhouding tussen asielmigranten en de Nederlandse bevolking te benadrukken („drie keer zo veel als”). Maar ze noemen dan niet de verhouding, namelijk 1,3 procent en 4,0 procent. Ook laten ze na om te vertellen dat het, net als bij de rest van de Nederlandse bevolking, vooral vermogensdelicten betreft.

Niet alleen blijkt uit het onderzoek dat asielmigranten dus niet vaker verdacht worden dan autochtone Nederlanders met vergelijkbare sociaal-economische en demografische kenmerken, ook valt op dat etnisch-culturele factoren (‘Het komt door de islam!’) vrijwel niet van toepassing is.

Dat er door politici en media creatief met cijfers wordt omgesprongen om de gewenste boodschap kracht bij te zetten, is niet nieuw. Dat gebeurt wel vaker. Maar, zo zeggen de onderzoekers:

In het gepolariseerde klimaat rondom vluchtelingen wordt wel erg selectief geshopt. Cijfers worden in het extreme geduid: alarmerende duidingen staan tegenover geruststellende interpretaties dat het allemaal wel meevalt en goed komt. Wie zich positioneert aan de ene kant van het spectrum, krijgt het label van de ander (‘Gutmensch’ of populist/racist) toegemeten.

Verschillen met huidige migrantengroepen
Hoewel volgens de onderzoekers de asielmigranten van de jaren negentig in grote lijnen vergelijkbaar zijn met de huidige, zijn er ook verschillen. Zo lijkt het erop dat het aantal jonge, alleenstaande mannen dat de oversteek waagt nu hoger is dan destijds. Zoals eerder genoemd is dat een demografische groep die relatief vaker in aanraking komt met justitie, dus valt te verwachten dat ook voor deze groep een dergelijke voorspelling te doen is. Volgens de onderzoekers is het daarom van groot belang dat de overheid voor een goed sociaal-demografisch spreidingsbeleid zorgt.

Om criminaliteit te voorkomen, moet het beleid er daarom op gericht zijn te grote concentraties van jonge alleenstaanden te voorkomen. Dat laatste gebeurt bijvoorbeeld in het voormalig ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid in Den Haag. In dit gebouw is plaats voor asielmigranten met een verblijfstatus, maar ook voor internationale studenten, EU-arbeidsmigranten en startende ondernemers.

Ook achten de onderzoekers het van groot belang dat de asielmigranten die in aanmerking komen voor een verblijfsvergunning, snel naar school of aan het werk kunnen en daardoor kunnen klimmen op de maatschappelijke ladder. Criminaliteit is immers een reëel probleem, zeggen de onderzoekers, maar nog altijd meer een kwestie van maatschappelijke positie, dan van afkomst. ‘Dat bekt misschien niet lekker, maar het beeld is nu eenmaal gelaagd.’

De maatschappelijke spanningen die het vluchtelingenvraagstuk met zich meebrengt, vragen om beleidsmakers en journalisten die niet alleen op hun woorden letten, maar ook op hun cijfers. Betrouwbare cijfers en precieze duidingen zijn essentieel voor zorgvuldige mening- en beleidsvorming.

Daarbij is ook een belangrijke rol weggelegd voor onderzoekers:

Ook voor onderzoekers geldt dat zij het hoofd koel moeten houden en nauwkeurig dienen te beschrijven en verklaren. Daar hoort bij dat zorgelijke bevindingen worden gerapporteerd, evenals relativeringen indien nodig.
Onderzoekers moeten ervoor waken dat zij als zaakwaarnemer gaan optreden voor asielmigranten of als grensbewaker tegen asielmigranten.

NRC: Migranten crimineler? Niet selectief shoppen in onze cijfers
Cc-beeld

Geef een reactie

Laatste reacties (198)