Laatste update 12:52
9.076
38

Historicus

Han van der Horst (1949) is historicus. Hij schreef onder meer The Low Sky: understanding the Dutch', Nederland: de vaderlandse geschiedenis van de prehistorie tot nu, Een bijzonder land, het grote verhaal van de Vaderlandse geschiedenis, Onze Premiers en Schep Vreugde in het Leven, Levenslessen uit de grote depressie. Op elke laatste zondag van de maand is hij om elf uur in de ochtend te horen als boekbespreker in het VPRO-radioprogramma over geschiedenis OVT.

Baudet en Otten: net Leefbaar Nederland en Pim Fortuyn

Aan de ene kant nuchterheid, aan de andere kant de dronkenschap van het grote eigen gelijk

Nu blijkt dat Henk Otten en Thierry Baudet niet op één lijn zitten, valt bij het gnuivend gedeelte van het publiek de term ‘LPF-toestanden’. Dat is geen goede vergelijking. De situatie lijkt eerder op het conflict tussen Leefbaar Nederland en lijsttrekker Pim Fortuyn. Na zijn fameuze “at your service”-speech op het congres ging hij volledig zijn eigen gang. Jan Nagel en de overige bestuursleden van Leefbaar Nederland kregen de indruk dat ze een ongeleid projectiel op het schild geheven hadden. Er werd in Hilversum een vergadering uitgeschreven waar de eigengereide lijsttrekker werd aangemaand zijn antimoslimtoon te matigen. Het kwam tot een spectaculaire ruzie. Fortuyn stortte zich naar buiten, sprong in zijn bolide en riep “Vergis je niet. Ik word de minister-president van dit land”. Een dag of wat later richtte hij met wat vrienden haastig de Lijst Pim Fortuyn op omdat het al te laat was om met een echte partijnaam op de stembiljetten te komen. Leefbaar Nederland vond in Fred Teeven een nieuwe lijsttrekker. De partij kreeg bij de verkiezingen van 2002 nog twee zetels.

Romanticus
De paasperikelen van de FvD doen sterk aan de breuk tussen Leefbaar Nederland en Pim Fortuyn denken. Ook hier zien we partijbestuurders die ergens in de verte de stofwolken zien van een voort voortracende lijsttrekker. Ze komen er nauwelijks aan te pas. Ze worden wel aangesproken op wat hij nu weer te berde heeft gebracht. Thierry Baudet is de laatste weken een romanticus genoemd. Het is inderdaad een man met kunstzinnige ambities, die ook nog eens in een artistiek milieu is opgegroeid. Hij hecht waarde aan wat hij het goede, het ware en het schone vindt. Hij is het tegendeel van een boekhouderstype. Hij wil niet de producer van de opera zijn maar de heldentenor. Net als wijlen Willem Bilderdijk heeft dit gevoelsmens zich ontwikkeld tot een reactionaire ideoloog die terugverlangt naar het Europa van de kathedralen, toen er nog groots en meeslepend geleefd werd in plaats van centen geteld. Althans dat denken zulke reactionaire ideologen want in de vlucht van hun gedachten waaien de feiten maar in beperkte mate mee.

ANP: Thierry Baudet en Henk Otten

Henk Otten daarentegen is een bankier die het klappen van de financiële zweep heeft geleerd bij Lehman Brothers. Hij wordt niet gehinderd door een al te grote weidsheid van geest. Hij denkt dat Nederland het best gerund kan worden als een bedrijf. Hij meent dat de overheid zoveel mogelijk activiteiten over moet laten aan het particulier initiatief. Dan komt alles vanzelf wel goed. De staat is er voor het beschermen van particulier eigendom en voor het overige kun je de boel het beste aan de vrije markt en ondernemers overlaten. Het zou me niet verbazen als Otten de werken van Ayn Rand op zijn nachtkastje heeft staan. Datzelfde geldt voor andere succesvolle ondernemers binnen het FvD, meestal venture kapitalisten, andersoortige financiers en ondernemers in de ICT. Zij zijn teleurgesteld in de VVD, omdat die partij veel te stroperig is . Het kader wordt gedomineerd door ambtenaren, beroepsbestuurders, advocaten en andere juristentypes. De echte vrije jongens spelen de tweede viool.

VVD 2.0
Otten en de zijnen zien in het FvD een soort VVD 2.0, een partij die gaat voor wat ze in deze kringen – overigens volkomen ten onrechte – wel het klassieke liberalisme noemen: vrijheid op elk gebied en een allergie voor alles wat ook maar in de verste verte naar herverdeling riekt. Subsidie, allemaal flauwekul, verplichte verzekeringen en pensioenen nonsens.

Dat botst met de raciale en reactionaire vertogen van Baudet. Met zijn gedweep, met zijn provocaties, met zijn veroordelingen van moderne kunst en zijn breed geëtaleerde afkeer van niet-westerse buitenlanders en geloven. Otten kan het misschien wel invoelen omdat hij als libertariër weinig moet hebben van gemeenschapsdenken of het vasthouden aan vooral seksuele taboes zoals je die op streng christelijke of strak islamitische scholen aantreft, maar de remedie is in zijn ogen niet culturele zuiverheid. Ondernemerschap is het antwoord en wie zo nodig godsdienstig onderwijs wil, moet dat zelf maar betalen. Hij ergert zich niet zozeer aan het leerplan van de school met de koran als wel aan het feit dat hij er als belastingbetaler mede voor op moet draaien.

Hyperindividualisten en romantische dromers passen niet bij elkaar. Het is ook een kwestie van mentaliteit. Aan de ene kant nuchterheid, aan de andere kant de dronkenschap van het monumentale eigen gelijk. Een lijmpoging zal dit paasweekeinde wel lukken maar de plakstof blijft op den duur niet zitten.

Als het toch tot een breuk komt, hoeft dat overigens absoluut niet tot de ondergang van Het FvD te leiden. Het kan best zijn dat Baudet met zijn eigen lijst doorgaat triomfen te vieren terwijl de zakelijke vleugel oner Otten wegkwijnt net als destijds Leefbaar Nederland. De aanhang stemt immers niet op zakelijke maar op emotionele en culturele gronden. Die is bang dat de Nederlandse eigenheid verdwijnt. Zulke kiezers stellen hun vertrouwen liever op een reactionaire adonis dan op een penningmeesterstype.

Hoe het afloopt zal ook sterk afhangen van de keuze die de Statenleden maken. Otten wordt algemeen gepresenteerd als de nieuwe FvD-fractievoorzitter in de Eerste Kamer, maar dan moet hij eerst nog gekozen worden door de Provinciale Staten. Als hij de achterban te boos maakt, dan kan hij die Kamerzetel wel vergeten. Dan volgen de FvD-Statenleden bijvoorbeeld een oproep van Baudet en stemmen niet op hem.


Laatste publicatie van Han van der Horst

  • Nepnieuws

    Een wereld van desinformatie

    Februari 2018


Geef een reactie

Laatste reacties (38)