1.002
35

Natuurwetenschapper

Joep Bos-Coenraad ('82) is informaticus en chemicus en werkt als onderzoeker aan de Radboud Universiteit. Tevens is hij, en dat is allemaal misschien nog wel belangrijker, vader, blogger, windsurfer, open standaarden activist, kippenhouder, moestuinier, fijnproever, duiker en recreatief l33th4x0r. Joep kent alle songteksten van Guillermo & Tropical Danny uit zijn hoofd.

Bejaarden krijgen nog steeds levenslang

Zou een voldaan gevoel, het is mooi geweest maar het hoeft niet meer, niet het mooist denkbare einde zijn?

Zaterdag 15 oktober zond Nieuwsuur een interessant item uit over “de pil van Drion”, exact 20 jaar na zijn introductie door Huib Drion, oud-raadsheer van de Hoge Raad.

In een brief aan het NRC Handelsblad op 19 oktober 1991 schreef hij daarover:

Het lijkt me aan geen twijfel onderhevig dat veel oude mensen er een grote rust in zouden vinden als zij over een middel konden beschikken om op aanvaardbare wijze uit het leven te stappen op het moment dat hen dat – gezien wat hen daarvan nog te verwachten staat – passend voorkomt.

Voor sommige ouderen is het leven op een gegeven moment op. Achteruitgang van fysieke en geestelijke gezondheid, maar ook het verlies van geliefden en eenzaamheid kunnen dit gevoel versterken. Een situatie waarin sommige ouderen verlangen naar het einde, maar waarbij artsen hen door de huidige euthanasie-wetgeving meestal niet willen of mogen helpen.

Er zijn in onze samenleving grofweg twee veelgehoorde argumenten tegen (hulp bij) levensbeëindiging. Beiden zijn goede argumenten, maar in de verkeerde discussie.

Het eerste argument luidt dat zelfdoding een onomkeerbare daad betreft waar het individu in een later stadium wellicht spijt van had gekregen. In de discussie over beschikking over het eigen leven voor iedere volwassene is dat een begrijpelijk argument. Er zijn veel mensen die het leven voor hun vijftigste ergens niet meer zagen zitten maar er toch doorheen gesleept zijn en daar achteraf erg dankbaar om zijn. Drion wilde zijn pil echter enkel beschikbaar maken voor 75-plussers. Zij maken een dergelijke afweging veel minder impulsief dan “jongeren”, en de kans op verbetering van hun uitzichtloze situatie is nagenoeg nihil. Drion schreef hierover:

Stap een verzorgingshuis binnen om een bejaard familielid of vriend te bezoeken: wie zal tussen die oude hulpeloze mensen, stil in een hoekje voor zich uitstarend of wat onverstaanbare dingen mompelend, vaak niet in staat zelf het eten tot zich te nemen, op verzorgers aangewezen voor al hun behoeften, wie zal dáár de gedachte in zich voelen opkomen: “‘t Is maar goed dat geen van deze mensen de gelegenheid heeft gehad zijn leven op een eerder moment te beëindigen”?

Het tweede argument is religieus van aard. Naast een generieke interpretatie van het “Gij zult niet doden” meestal gepresenteerd als een “Het leven is een heilig geschenk van God dat alleen Hij mag afnemen”. Of dit juist is of niet doet voor mij niet ter zake, want een religieuze interpretatie is een waardevolle persoonlijke invulling, en bij een individuele afweging als deze per definitie gerechtvaardigd. Maar vanuit datzelfde argument heeft iedereen het recht deze afweging voor zichzelf te maken. Nederland is geen christelijke, joodse, islamitische of hindoeïstische staat, maar laat levensbeschouwelijke vrijheden aan het individu. Ik ga niet over de godsdienst van mijn buurman, en Maxime Verhagen en Kees van der Staaij gaan niet over de mijne.

Toch bemoeien Maxime en Kees zich intensief met de invulling van onze levens. Met hun lobby tegen de pil van Drion maken ze ernstig inbreuk op de individuele vrijheden van andersdenkenden. Waar ik hun strijd tegen abortus kan begrijpen omdat er wordt ingegrepen in andermans leven in ontwikkeling, vind ik dat zij hierin te ver gaan met het opdringen van hun eigen levensbeschouwing. Dat de VVD, een partij die ooit prat ging op haar liberale veren, zich nog steeds hiertegen uitspreekt vind ik onbegrijpelijk. Het argument dat VVD Tweede-Kamerlid Anouchka van Miltenburg in Nieuwsuur geeft is zo mogelijk nog vreemder. Zij stelt: “Het wordt heel erg onderschat hoe ingewikkeld het voor een arts is om mee te werken aan het versnellen van iemands dood“. Dus omdat het zielig is voor de arts gaan we niet doen wat voor de patiënt het beste is? Bovendien gaat dit argument bij deze pil minder op dan bij euthanasie, omdat het niet de arts is die de pil toedient, maar de patiënt zelf. De arts reikt slechts het gereedschap aan zodat het individu zelf de keuze naar eigen eer en geweten op het juiste moment kan maken.

Soms droom ik ervan dat mijn vrouw en ik over een jaar of zeventig de honderd jaar naderen. We hebben alles uit het leven gehaald en ook ons zoontje (en wie weet welke kinderen nog meer) hebben we gezond en gelukkig oud zien worden. Zou een voldaan gevoel, het is mooi geweest maar het hoeft niet meer, dan niet het mooist denkbare einde zijn? Niet hoeven wachten op ziekte, en niet de omgeving verrassen met een plotseling sterven, maar een rustig gepland einde. In plaats van verboden zou dit juist iets moois kunnen zijn. De kroon op het meesterwerk van onze gezondheidszorg. Maar in plaats daarvan worden ouderen momenteel door de overheid gedwongen in voortschrijdende aftakeling verder te leven. In plaats daarvan krijgen bejaarden levenslang.

Dit stuk staat ook op vrij-zinnig.nl

Geef een reactie

Laatste reacties (35)