4.014
99

Historicus

Han van der Horst (1949) is historicus. Hij schreef onder meer The Low Sky: understanding the Dutch', Nederland: de vaderlandse geschiedenis van de prehistorie tot nu, Een bijzonder land, het grote verhaal van de Vaderlandse geschiedenis, Onze Premiers en Schep Vreugde in het Leven, Levenslessen uit de grote depressie. Op elke laatste zondag van de maand is hij om elf uur in de ochtend te horen als boekbespreker in het VPRO-radioprogramma over geschiedenis OVT.

De beboete bijstandsmoeder, het Binnenhof en de bijbel

Een vermaning uit het Boek der Wijsheid aan politici die boos zijn over bijstandsboetes, nu de verkiezingen naderen

Koning Salomo in gebed tot God, Rienk Keyert. Collectie Rijksmuseum

De bijstandsgerechtigde vrouw die 7000 euro terug moet betalen omdat haar moeder wel eens boodschappen voor haar deed, krijgt er ook nog eens een boete van 3500 euro boven op. In een zaak over deze affaire gaf de rechter de tegenpartij, de gemeente Wijdemeren (Loosdrecht) en wethouder Rosalie van Rijn (CDA) gelijk. Hij kon wellicht niet anders. Het was de wet.

Minister Henk Kamp (VVD) zette het strenge vervolgingsbeleid onder luide toejuichingen van politiek en media in. Een en ander werd nog eens dunnetjes over gedaan door middel van de Participatiewet, die in 2015 met hartstocht werd ingediend en verdedigd door de minister van Sociale Zaken Lodewijk Asscher (PvdA) en zijn staatssecretaris Jetta Klijnsma (PvdA). Van deze politiek verantwoordelijken zijn Kamp en Klijnsma naar lekkere banen verdwenen. Kamps hoofdfunctie is voorzitter van de werkgeversvereniging in de zorg ActiZ, Klijnsma is Commissaris van de Koning in Drenthe. Asscher dingt in maart naar uw stem.

Inmiddels wordt duidelijk dat de affaire van Wijdemeren niet alleen staat. Het is heel gebruikelijk dat bijstandsgerechtigden op redelijk willekeurige gronden tot enorme terugbetalingen worden gedwongen en daarmee voor de rest van hun leven geruïneerd raken. De dame uit Loosdrecht liep tegen de lamp omdat controleurs – niet van de gemeente maar van het ministerie van Sociale Zaken – bij haar in de koelkast producten aantroffen van Albert Heijn. Ze konden zich niet voorstellen dat iemand met bijstand die kon betalen. Ze hadden hun smoking gun.

Tot nu toe heeft niemand uit dit gegeven – bijstandstrekkers en AH-producten gaan niet samen – de onontkoombare conclusie getrokken dat je van die bijstandsuitkering inderdaad niet kunt leven. Wel dat die vrouw er gloeiend bij was en moest betálen voor haar wangedrag. De lieftallige wethouder Rosalie van Rijn van die gemeente heeft trouwens ook minstens een andere bijstandsgerechtigde proberen onderuit te halen omdat haar kinderen 20 euro per maand zakgeld kregen van hun gescheiden vader. Dat hadden verspieders ontdekt. Ze heeft er echt een handje van, die Rosalie en dat al op haar 29e.

Onder verantwoordelijkheid van minister Wouter Koolmees (D66) zijn er dus ambtenaren op jacht om dit soort ontdekkingen te doen en dit soort misstanden bloot te leggen. En dan beroemt deze bewindsman zich er ook nog op dat zijn moeder van de bijstand moest leven!

De nodige gemeentes sturen net zo goed hun spionnen op jacht. Eenvandaag noemde afgelopen dinsdag het groepje bloedhonden van de gemeente Enschedé, die ter plekke bekend staan als de cowboys. Ze hebben nog steeds alle steun van B&W. De wethouder sociale zaken daar is Arjan Kampman (PvdA).

De ophef over de affaire Wijdemeren heeft inmiddels het Binnenhof bereikt. Het is in dit verband van het grootste belang vast te stellen dat het beleid waarvan deze arme vrouw het slachtoffer is geworden, de afgelopen tien jaar de hartelijke steun ontving van wisselende meerderheden in het parlement. Harde kern vormden uiteraard VVD, PvdA en CDA maar D66, CU en PVV hebben er net zo goed hun schouders onder gezet. Ook GroenLinks steunt de Participatiewet maar plaatst wel gedurig kanttekeningen bij de onrechtvaardige elementen die daarin voorkomen. Als naar deze kritiek geluisterd was, zouden moeders met gerust hart boodschappen kunnen doen voor hun bijstandsgerechtigde kinderen.

Zou het werkelijk waar zijn dat zoveel Kamerleden ineens het licht zien? Pieter Omtzigt heeft een reeks kritische vragen gesteld aan minister Koolmees. Heeft de bliksem hem getroffen en is hij in een nacht van Saulus Paulus geworden? Krabbelt hij werkelijk suizebollend overeind, daar op de weg naar het Damascus van de sociale werkelijkheid? Of ziet hij de verkiezingen van maart gloren?

Het schijnt dat veel Kamerleden – ook van wie je het niet verwacht – wel iets met de God van Abraham, Izaak en Jacob hebben. Zelfs Mark Rutte schaart zich bij gelegenheid gaarne onder het Woord. Koning Salomo’s Boek der Wijsheid heeft dan iets te zeggen:

“Welaan dan, laten we genieten van al het goede dat er is. Laten we de schepping met gretigheid benutten, zorgeloos als de jeugd. We zullen ons te goed doen aan kostbare, geurige wijn. We laten geen lentebloesem aan ons voorbijgaan. We vlechten kransen van rozenknoppen eer ze verwelken. Elk veld zal ons zien dansen. Overal laten we sporen van vrolijkheid achter. Dat is toch waarvoor we leven, dat is toch ons lot?
Laten we de rechtvaardige die in armoede leeft uitbuiten, laten we de weduwe niet ontzien en ons niet bekommeren om de grijze haren van iemand op leeftijd. Onze kracht zal bepalen wat gerechtigheid is want iets dat zwak is heeft geen waarde. Laten we de rechtvaardige in het nauw drijven want hij is ons alleen maar tot last. Hij dwarsboomt ons in alles wat we doen, hij verwijt ons dat we de wet overtreden en houdt ons voor dat wij verloochenen wat ons geleerd is. Hij beweert over kennis van God te beschikken en noemt zich kind van de Heer. Hij is een levende aanklacht tegen onze opvattingen geworden. Zijn verschijning alleen al is ons een doorn in het oog omdat hij anders leeft dan anderen en zich afwijkend gedraagt. Wij zijn in zijn ogen minderwaardig en hij mijdt onze levenswijze alsof die besmet is. Hij geeft hoog op van de bestemming van rechtvaardige mensen en beroemt zich erop dat God zijn vader is.
Laten we zien of hij gelijk heeft en afwachten wat er bij zijn dood gebeurt. Als de rechtvaardige echt een zoon van God is, zal die hem toch te hulp komen en uit de greep van zijn vijanden redden?
Laten we hem aan geweld en marteling onderwerpen om zijn oprechtheid te leren kennen, laten we zijn uithoudingsvermogen op de proef stellen. We zullen hem veroordelen tot een vernederende dood want hij beweert toch dat hij gered zal worden.
Aldus de gedachtegang van de goddelozen. Maar ze vergissen zich, verblind als ze zijn door hun slechtheid.”

Het boek der Wijsheid richt zich ook tot u, beste lezers. Bedenk wat de gevolgen in maart kunnen zijn van uw stemgedrag. Zal dan in de late avond tijdens het interview met de lijsttrekkers het volgende worden gezegd?

“De onaanzienlijke zal genade en vergeving vinden maar machtigen worden aan een machtig oordeel onderworpen. Hij die over allen heerst, bekommert zich niet om het aanzien dat iemand geniet, hij deinst niet terug voor iemands grootheid. Groot en klein heeft hij zelf geschapen en voor iedereen zorgt hij op dezelfde wijze maar wie sterk is zal een strenger onderzoek ondergaan.”

Of delft de rechtvaardige het onderspit?

Voor wethouder Kampman, zijn Enschedese cowboys en al hun medejagers in den lande heeft de Schrift deze vermaning in petto:

“Gelukkig is de eunuch die geen zonde heeft begaan en geen kwaad heeft bedacht tegen de Heer: hij ontvangt een uitgelezen geschenk voor zijn trouw en een bijzondere plaats in de tempel van de Heer”.


Laatste publicatie van Han van der Horst

  • Zwarte Jaren

    Nederland in de Tweede Wereldoorlog

    2020


Geef een reactie

Laatste reacties (99)