7.877
53

Voorzitter van New Urban Collective

Mitchell Esajas (1988) is mede-oprichter en voorzitter van New Urban Collective een netwerk van studenten en young proffesionals van diverse achtergronden. Hij is als sociaal ondernemer betrokken bij diverse maatschappelijke projecten op het gebied van onderwijs, arbeidsmarkt, diversiteit en duurzaamheid. Mitchell studeerde Bedrijfswetenschappen en Antroplogie aan de Vrije Universiteit. Momenteel werkt hij part-time als programma manager Medische Antropologie op de Universiteit van Amsterdam.

De ‘grootse beschaving’ van Baudet bevraagd

Partijen die openlijk de superioriteit van de Westerse cultuur propageren, de journalistiek verdacht maken en de wetenschap schofferen moeten we niet feliciteren maar keihard confronteren

Baudet
Screenshot: YouTube/NOS

Er valt veel te zeggen en er is al veel geschreven over de verkiezingsuitslagen, de afgelopen dagen zag ik veel berichten van teleurstelling en shock voorbij komen, in het bijzonder over de overwinningsspeech van Forum voor Democratie-leider (Fvd) Thierry Baudet.  Ook ik beluisterde met klapperende oren de speech vol subtiele en minder subtiele referenties naar extreemrechtse ideologieën. Toch miste ik iets in de analyses, in het bijzonder een analyse van de volgende quotes:

Zo staan we hier te elfder ure te midden van de brokstukken van de grootste en mooiste beschaving was die de wereld ooit heeft gekend, een beschaving die alle uithoeken van de wereld bestreek. Die vol zelfvertrouwen was, die de mooiste architectuur, de mooiste schilderkunst, de mooiste muziek heeft voortgebracht die ooit onder de sterrenhemel heeft bestaan. Ons land maakt onderdeel uit van die beschavingsfamilie. Maar net als al die andere landen van onze ‘Boreale wereld’ worden we kapot gemaakt door de mensen die ons juist zouden moeten beschermen.
Wij zijn naar het front geroepen omdat het moet, omdat ons land ons nodig heeft. Wij zijn het product van 300.000 jaar evolutie. (…) Wij zijn dragers, wij zijn erfgenamen van de grootste beschaving die ooit heeft bestaan, wij dragen een unieke kracht. En enkele jaren van indoctrinatie van de media en het onderwijs kunnen dat nooit begraven. Iets dat in ons zit wat nooit kan worden afgepakt. En vandaag hebben we weer gekozen om te strijden.”

‘Beschaving’
Het woord ‘boreaal’ kende ik nog niet, de retoriek over een superieure Europese of ‘Westerse beschaving’ kwam mij echter maar al te bekend voor. De periode dat Nederland ‘een beschaving’ had die alle hoeken van de wereld bestreek was namelijk de periode dat Nederlandse politici en machthebbers het ook normaal vonden om mensen in al die andere hoeken van de wereld met veel geweld tot slaaf te maken, uit te buiten op plantages (in de Oost en de West) en in sommige gevallen bijna uit te roeien, denk aan de inheemse bevolking in het Caribisch gebied. Uit recent onderzoek bleek dat de genocide op inheemsen zo een grote impact heeft dat het bij heeft gedragen aan klimaatverandering. Dat is wat ‘Europese beschaving’ o.a. naar andere delen van de wereld met zich meebracht.

Momenteel doe ik met dr. Kwame Nimako en dr. Mano Delea onderzoek naar het debat in de Tweede Kamer over de afschaffing van de slavernij. Voor het onderzoek duik ik regelmatig in de archieven van toenmalige Kamerleden in het Nationaal Archief in Den Haag. Nederland was een van de laatste landen die de slavernij in 1863 – op papier – afschafte in de kolonies in ‘de West’. Een van de redenen was dat vele Kamerleden vonden dat zwarte mensen nog niet ‘beschaafd’ genoeg waren om in vrijheid te kunnen leven. De andere reden was dat plantage-eigenaren een ‘schadeloosstelling’ eisten voor het verlies van hun ‘eigendom’.

In het archief van de liberale staatsman Thorbecke vond ik pamfletten van voor- én tegenstanders van de afschaffing van de slavernij die de politieke beleidsvorming probeerde te beïnvloeden. Zo vond ik een pamflet “Over de beschaving van Negers” van F.W. Horstmann, een Nederlandse geneeskundige die zich in Paramaribo had gevestigd. In het boekje deelde hij zijn beschouwingen over de manier waarop tot slaaf gemaakten ‘beschaafd’ konden worden om ze tot ‘redelijke vrijheid’ te brengen. Zowel onder voor- als tegenstanders was er een consensus dat zwarte mensen van nature minder ‘beschaafd’ waren ten opzichte van de grootste en verder ontwikkelde beschaving van vooral West- en Noord-Europese culturen. Duitse missionarissen werden ingescheept om de tot slaaf gemaakten ‘zedelijkheid en beschaving’ bij te brengen. Na de ‘emancipatie’ werden de vrijgelatenen verplicht om nog tien jaar verplicht onder ‘Staatstoezicht’ door te werken. Dit was de grootse Nederlandse ‘beschaving’. In een brief aan de koning schreef de toenmalige minister van Koloniën Baud in 1842 waarom Surinaamse tot slaaf gemaakten nog niet toe waren aan emancipatie:

In de eerste plaats, omdat de Surinaamsche slaven nog in het algemeen staan op dien lagen trap van beschaving, bij welke geene aanstrenging, die de vervulling der gewone dierlijke behoeften te boven gaat, kan worden verwacht.”

Men houdt in Nederland graag vast aan de mythe van ‘witte onschuld’, dat Nederland het land van openheid, tolerantie en vrijheid is zoals Gloria Wekker in haar boek duidelijk maakte. Dit soort uitspraken en denkbeelden zijn diep geworteld zijn in het koloniale en rassendenken. En dit denken heeft haar sporen nagelaten in onze huidige samenleving.

Wat me, los van de enorme winst van extreemrechts, ook zorgen baart is het gebrek aan kritische reacties op deze speech en overduidelijk extreemrechtse retoriek in de media en politiek. Het zou onacceptabel moeten zijn dat politici dit soort uitspraken doen maar ik heb nog geen enkel serieus weerwoord gehoord van een politiek leider van een mainstream partij. In diverse media zijn er enkele kritische artikelen verschenen over de speech van Baudet maar de partij kreeg vooral nog steeds veel gratis reclame. Partijen die openlijk de superioriteit van de Westerse cultuur propageren, de journalistiek verdacht maken en de wetenschap schofferen moeten we niet feliciteren maar keihard confronteren. Het is tijd om wakker te worden, schreef columnist Asha ten Broeke, een van de weinigen in de media die wel stelling nam.

Dit artikel verscheen eerder op theblackarchives.nl

Geef een reactie

Laatste reacties (53)