1.228
13

Socioloog, publicist, programmamaker

Shervin Nekuee(Teheran, 1968) is socioloog, publicist en programmamaker. Hij studeerde aan de Universiteit van Utrecht en woont in Den Haag. Hij publiceert met regelmaat in dag- en weekbladen. Hij schreef De Perzische paradox: verhalen uit de islamitische republiek Iran (2006), uitgegeven door De Arbeiderspers. Op negentienjarige leeftijd vluchtte hij uit Iran, omdat hij weigerde deel te nemen aan de oorlog tegen Irak. Als socioloog, publicist en programmamaker is hij in het bijzonder geïnteresseerd in de culturele en sociale aspecten van de multiculturele samenleving en de politieke ontwikkelingen in het Midden-Oosten. 
Shervin Nekuee, die zijn sporen verdiende zowel in activistische als academische kringen, is curator en programmamaker van het Winternachten internationaal literatuur festival den Haag. Daarnaast is hij artistiek leider van het Mystic Festival Rotterdam, een festival met poëzie, muziek, storytelling en dansrituelen uit de mystieke islam en verwante mystieke tradities uit de hele wereld. Nekuee is verbonden aan het Grote Midden Oosten Platform dat de kennis en ervaring van in Nederland wonende Midden-Oosten deskundigen bij elkaar brengt voor trainingen, analyses en publicaties.

De Iran-deal luidt een nieuw tijdperk in voor het Midden Oosten

Behalve dat het akkoord de regio behoedt voor een nieuw militair atoom-arsenaal en de Iraniërs voor een vernietigende oorlog, is de Iran-deal een voorbeeldig counter-narratief

Het op 2 april bereikte akkoord tussen Iran en de 5+1 (vijf permanente leden van de Veiligheidsraad plus Duitsland), nu bekend als de Iran-deal, is een grote symbolische overwinning. Niet alleen Barack Obama, wiens Midden Oostenbeleid tot nu toe nauwelijks indruk maakte, heeft met dit akkoord geschiedenis geschreven. Maar ook voor het Amerikaanse volk is dit een overwinning van het in het Bush-tijdperk ontstane (zelf)beeld, dat Amerikaanse politici de kunst van de diplomatie verleerd zouden hebben en legerkisten zouden dragen onder hun diplomatenpakken.

De Iraanse politieke elite – vertegenwoordigd door president Rouhani’ s kabinet, inclusief minister van Buitenlandse zaken Javad Zarif – heeft met dit akkoord zijn pragmatische elan en politieke positie behoorlijk versterkt. Een opluchting ook voor de Iraanse bevolking die snakt naar het eindigen van de economische sancties en deel wil uitmaken van de internationale gemeenschap. Niet voor niets gingen op de nacht van 2 op 3 april duizenden Iraniërs de straat op om de deal te vieren.

De positieve betekenis van de Iran-deal reikt veel verder dan het succes voor Amerikaanse en Iraanse staatsmannen of voor de beide volkeren. Het kan de game changer worden in het Midden Oosten, een werelddeel dat al decennialang geteisterd wordt door een tribale cultuur van wantrouwen, politieke apathie, gewetenloze massa-slachtingen, proxy en terrorisme, dankzij de kortzichtige geopolitieke denkkaders van haar politieke elite. Een werelddeel dat hunkert naar verandering en vooruitgang, en vooral vrede.

Met de Iran-deal kan vreedzame diplomatie zegevieren, een niet te onderschatten symbolische impact in een regio met vele brandhaarden en onbesliste conflicten. Het zal tot de verbeelding spreken en de publieke opinie aldaar beïnvloeden. Als dit momentum van diplomatie effectief benut wordt door de pragmatici in de regio en gecultiveerd wordt door eenieder die vrede in het Midden Oosten verlangt, zou de Iran-deal een nieuw tijdperk in het Midden Oosten kunnen inluiden. Een tijdperk van compromis en waardige diplomatie, als ethos voor hoe de staten in het Midden Oosten – nationaal, regionaal en internationaal – politiek dienen te bedrijven.

De Iran-deal is het voorlopige eindresultaat van langdurige onderhandelingen, begonnen met deze 5+1 versus Iran in 2006. Nagenoeg negen jaar van slopende onderhandelingen, met een niet altijd hoopgevende tussenstand, werden toch doorgezet door beide partijen en hebben nu tot een consensus geleid tussen beide partijen rondom een van de meest ingewikkelde dossiers: nucleaire energie. De hoofdrolspelers – Iraniërs en Amerikanen – waren in de afgelopen 35 jaar elkaars meest uitgesproken vijanden geweest. ‘Dood aan Amerika’ is nog altijd de rituele mantra van het vrijdagsgebed in Iran. En boeman Iran bleef dankzij de axis of evil-doctrine van Bush een springlevend beeld in het geheugen van vele Amerikanen.

counter-narratief
Behalve dat het akkoord de regio behoedt voor een nieuw militair atoom-arsenaal en de Iraniërs voor een vernietigende oorlog, is de Iran-deal een voorbeeldig counter-narratief. Tegen de dominante politieke cultuur van het Midden Oosten in, laat het akkoord zien dat diplomatie, het zoeken naar compromissen, kortom win/win-denken loont. De  top van de zittende elite in de regio – premier Erdogan, de Saoedische Koning Salman, de Egyptische generaal Sisi, premier Netanyahu van Israël, maar ook de Iraanse Ayatollah Khamenei – delen het machismo in hun taalgebruik. Ze zouden zich achter de oren moeten krabben met hun denk- en handelingskader van winnen en verliezen. Hun oorlogsretoriek is langzamerhand uitgewerkt en uit de mode geraakt.

De impact van de Iran-deal is een belofte voor alle doodlopende conflicten in de regio, van Libië, Palestina, Syrië en Irak tot aan Yemen. Het zou kunnen inspireren en een uitweg bieden. Net als in alle andere brandhaarden van de regio waar ten koste van duizenden mensenlevens de regionale machten, in het bijzonder Turkije, Iran, Saoedi-Arabië en Israël, hun onenigheid bevechten. Als de voorstanders van diplomatie voor het Midden Oosten (de internationale gemeenschap incluis) maar het symbolische belang van dit momentum weten te benutten. 

 

Shervin Nekuee is de auteur van De Perzische Paradox 


Laatste publicatie van Shervin Nekuee

  • De Perzische Paradox

    Verhalen uit de Islamitische Republiek Iran

    2006


Geef een reactie

Laatste reacties (13)