1.184
32

Analist internationale politiek, Brussel

Tijdens zijn loopbaan bij de Europese Commissie in Brussel vervulde Willem-Gert Aldershoff diverse functies in de departementen voor Internationale Betrekkingen en Binnenlandse Zaken en Justitie. Sinds enkele jaren werkt hij in Brussel als onafhankelijk adviseur en publicist inzake de betrekkingen tussen de Europese Unie en Israël-Palestina.

De afgelopen maanden verschenen bijdragen van hem in de Israelische krant 'Haaretz' en op het blog 'Open Zion' van Peter Beinart in New York. Daarnaast houdt hij zich bezig met Oekraïne.

Europa struisvogelt maar door tegenover Rusland

Europese reacties op Rusland was geen toonbeeld van geloofwaardigheid en daadkracht

Volgens het Amerikaanse Ministerie van Binnenlandse Zaken zijn de VS en de EU dicht bij een overeenstemming over verdere beperkende maatregelen tegen Rusland. Die zouden genomen worden in de sectoren energie, banken en defensie. Zulke maatregelen zijn inderdaad hoognodig. De Amerikaanse en Europese reacties op Rusland’s voortgaand stoken in Oost-Oekraïne zijn de afgelopen weken geen toonbeeld geweest van geloofwaardigheid en daadkracht.

Op 27 mei j.l. had de Europese Raad (de EU Staatshoofden en Regeringsleiders) haar eisen aan Rusland nog zo fraai en duidelijk geformuleerd: “Wij staan pal voor Oekraïne’s soevereiniteit en territoriale integriteit……Wij veroordelen met kracht de illegale annexatie van de Krim…en zullen die niet erkennen……Wij  verwachten dat Rusland zal samenwerken met de nieuw verkozen en legitieme  Oekraiënse President, zal doorgaan met het terugtrekken van haar leger aan de Oekraiënse grens en haar invloed bij de gewapende separatisten zal gebruiken om de situatie in oost Oekraïne te deëscaleren. Als eerste prioriteit dient Rusland te voorkomen dat wapens en separatisten de grens met Oekraïne overkomen.”

Ondanks de ernst van de situatie die uit het communiqué blijkt achtte de Europese Raad het blijkbaar niet nodig om de mogelijkheid van verdere sancties zelfs maar te opperen. Wat voor conclusies zouden President Putin en zijn regime hieruit hebben getrokken?

Al op 26 mei hadden gewapende mannen in Oost-Oekraïne op de westerse televisie openlijk toegegeven uit de Russische Republiek Tsjetsjenië te komen. De volgende dagen kwamen er meer  van dergelijke uitspraken en bekende een Ingusetische leider dat mannen uit zijn Russiche republiek in Oost-Oekraïne vochten. Daarbij was al maanden bekend dat de zgn. ‘Minister van Defensie’ van de zelfbenoemde “Volksrepubliek Donetsk” de Russische oud-militair Igor Girkin is. Die was in meerdere landen die voor Rusland van geo-politiek belangrijk zijn actief (Krim, Transnistrië, Bosnië, Tsjetsjenië, Zuid Ossetië, Abchazië, Dagestan). En sinds 16 mei was de Moskouse rechts-radicale nationalist Alexander Borodai de zgn. ‘Eerste Minister’ van de ‘VR Donetsk.” In diezelfde periode werden er regelmatig vrachtwagens waargenomen die in het Russische leger worden gebruikt en die met gewapende mannen en/of wapens de 2000 km lange grens met Oekraïne overstaken. Militaire deskundigen zijn het erover eens  dat door de gewapende separatisten gebruikte wapens vaak te gesophisticeerd zijn om, zoals President Putin het afdeed, “in een winkel op de hoek” gekocht te zijn.

Of Rusland nu wel of niet separatisten in Oost-Oekraïne direct aanstuurt is niet relevant voor het vaststellen van Russische verantwoordelijkheid voor de gewelddadige gebeurtenissen daar. Het feit dat wapens en strijders ongehinderd de Russisch-Oekraïense grens over kunnen spreekt boekdelen. Er zijn weinig landen ter wereld waar buitengrenzen zo heilig zijn als in Rusland, waar de autoriteiten precies weten wat er aan die grenzen gebeurt en alle grensverkeer kunnen stilleggen als zij dat willen.

Tien dagen na de Europese Raad kwam in Brussel op 4-5 juni de G7 bijeen, waarvan ook de EU-landen Duitsland, Groot-Britannië, Frankrijk en Italië lid zijn. Het slotcommuniqué was in vergelijkbare, zij het iets scherpere, bewoordingen gesteld als dat van de Raad. Dankzij Amerikaanse druk staat er echter ook te lezen dat de G7-landen bereid zijn om “gerichte sancties te intensiveren en wezenlijke additionele beperkende maatregel te nemen die verdere kosten voor Rusland met zich meebrengen “indien ontwikkelingen dat zouden vereisen.” Met andere woorden, de G7 vond de voortdurende Russische verantwoordelijkheid voor de destabilisatie in oost-Oekraïne niet voldoende om ook maar enige verdergaande maatregel te nemen. Ook hier daarom weer de vraag welke conclusies de Russische President hieruit kon trekken.

Volgens Putin’s voormalige economische top-adviseur Andrey Illianorov is er inmiddels sprake van een echte oorlog tussen Rusland en Oekraïne. Op 31 mei legde hij in een toespraak in Vilnius uit waarom deze oorlog volgens de “Kremlin-propaganda machine” het begin is van een veel grotere tegen het Westen gerichte campagne. Doel is de opsplitsing van de Westerse alliantie in twee kampen. Het eerste, het ‘Anglo-Saksische kamp’ (VS, VK, Polen en de Baltische landen) moet vernietigd worden. Het andere, ‘Continentaal Europa’ , moet neutraal worden of, beter nog, een bondgenoot van Rusland. Illianorov gaat hier wel erg ver. Zijn jarenlange functioneren op top-niveau  in het ‘systeem Putin’ maakt echter dat  zijn analyses niet zo maar van tafel kunnen worden geveegd.

Afgezien van de vraag of Illianorov’s analyse hout snijdt of niet, feit blijft dat in het verleden een militaire annexatie als die van de Krim, en waarschijnlijk ook het gewapend gestook in Oost Oekraïne, militair beantwoord zou zijn. Het is te begrijpen dat Europa en de VS niet voor zo’n reactie hebben gekozen. Het minste wat ze echter bij zulke zware schendingen van fundamentele principes van internationaal recht moeten doen is de kosten voor de agressor zo hoog maken dat hij stopt en terugkrabbelt. Het Westen kan haar wijfelende en ongeloofwaardige optreden van de laatste maanden nog corrigeren De lopende Amerikaans-Europese contacten  duiden op een beweging in de goede richting. Het is niet uitgesloten dat sancties die effect sorteren ook voor het Westen kosten met zich meebrengen. Een voorbeeld van zo’n maatregel met aanvaardbare kosten zou Frankrijk’s weigering zijn de door Rusland bestelde Mistral aanvalsschepen te leveren. Het idee is geopperd dat Europese landen en de VS de schepen gezamenlijk aankopen. De kosten kunnen zo op voor ieder land aanvaardbare wijze worden gedeeld en Rusland krijgt een belangrijke streep door haar militaire rekening.

Geef een reactie

Laatste reacties (32)