2.393
137

Historicus

Han van der Horst (1949) is historicus. Hij schreef onder meer The Low Sky: understanding the Dutch', Nederland: de vaderlandse geschiedenis van de prehistorie tot nu, Een bijzonder land, het grote verhaal van de Vaderlandse geschiedenis, Onze Premiers en Schep Vreugde in het Leven, Levenslessen uit de grote depressie. Op elke laatste zondag van de maand is hij om elf uur in de ochtend te horen als boekbespreker in het VPRO-radioprogramma over geschiedenis OVT.

Hoe de broeder mij als kind Taqiyya leerde

We moesten goed kunnen liegen, maar waarom?

Al een paar dagen loop ik te denken aan die katechismus van vroeger. Het was een klein groen boekje vol vragen en antwoorden die in kleine hoofdstukjes bij elkaar stonden. Elke zaterdagochtend – vroeger stelde het onderwijs nog iets voor – hadden wij proefwerk. De broeder dicteerde de vragen van zo’n hoofdstuk en wij moesten de uit het hoofd geleerde antwoorden letterlijk opschrijven. Daarbij gingen wij als trotse leerlingen van de Sint Jozefschool tot het gaatje.

Wij leerden niet alleen de hoofdtekst van buiten, maar ook de toelichtingen die er soms in klein gedrukt schrift bij stonden. Alle katholieken herinneren zich nog de eerste vraag:
“Waartoe zijn wij op aarde?”
Antwoord: “Wij zijn op aarde om God te eren en te dienen en daardoor hier en in het hiernamaals voor altijd gelukkig te worden”. Maar daar is het mij niet om te doen. Het is mij te doen om een vraag die diep in het boekje voorkwam en waarvan ik mij alleen nog een fragment herinner: “….mag en moet men liegen”, “…mag en moet men liegen”.

Ik graaf al een paar dagen diep in mijn geheugen, hopend dat ook de eerste zinnen me weer voor de geest komen. Dat is allemaal de schuld van Femke Halsema en Geert Wilders die een debat voerden over het begrip “Taqiyya”. Tot nog toe las je daar alleen op allerlei zenuwlijderssites over, die volhielden dat Taqiyya een koranische praktijk is die moslims oproept de ongelovigen te beliegen en te bedriegen omdat dit een Gode welgevallig werk zou zijn. Vrijdagavond nog lichtte de huisdenker aan het hof van Geert Wilders, het kamerlid Martin Bosma, dit concept bij Pauw en Witteman toe. Het maakt nu deel uit van het vaderlandse politieke vertoog.

Wie wat verder zoekt, ontdekt snel hoe het zit met die Taqiyya. Moslims mogen hun geloof verloochenen als zij anders hun leven of dat van anderen in gevaar brengen. Het schijnt dat de Sjiïeten die in de hele wereld van de islam behalve in Iran nogal vaak aan het kortste eind trekken, het hele begrip nogal hebben uitgewerkt  zodat zij over een hele leer beschikken om als het moet het vege lijf te redden. Zo mag je met gerust hart liegen over wat je werkelijk gelooft, als je wordt gemarteld.
Daar ging die katechismusvraag óók over. Ik ben het begin vergeten, maar niet de uitleg in de godsdienstles. Achter het IJzeren Gordijn logen katholieken veel, legde de broeder uit, want daar worden de katholieken vervolgd. Denk maar aan kardinaal Mindzenty uit Hongarije die naar de Amerikaanse ambassade was gevlucht.

Kijk, als die communisten nou op zoek waren naar de kelk en de ciborie om het allerheiligste te bespotten of om die te stelen, dan was het juist een plicht om te liegen en om ze de verkeerde kant op te sturen. En je verraadde natuurlijk nooit medekatholieken.

Er was trouwens nog een verhaal van een jongetje, dat de heilige hostie verborg en na ontdekking werd doodgeschoten. Hij was nu zalig verklaard. Ook van dat jongetje wil mij de naam niet te binnen schieten en slim googlen levert alleen maar onbruikbare kul op.

Hoe dan ook, de broeder prentte ons nadrukkelijk de plicht in om te liegen en te bedriegen en in het verzet te gaan (net als in de oorlog, voegde hij eraan toe, toen katholieken hier ook veel tegen de Duitsers en de NSB-ers gelogen hadden), als het allemaal fout ging en hier in Nederland de communisten ook aan de macht kwamen.

Is dat Taqiyya of is dat geen taqiyya? Ook hier hebben we weer te maken met een oude christelijke praktijk die in de Koran terecht is gekomen, want in Mekka kenden velen natuurlijk de verhalen over geloofsvervolging in het naburige Byzantijnse rijk, waar iedereen die iets geloofde wat afweek van de officiële gesanctioneerde vorm van katholicisme in de grootste moeilijkheden terecht kwam.

De broeder heeft ook mij taqiyya geleerd; soms gebiedt het geweten je te liegen.


Laatste publicatie van Han van der Horst

  • Nepnieuws

    Een wereld van desinformatie

    Februari 2018


Geef een reactie

Laatste reacties (137)