Laatste update 19:33
1.573
14

Psycholoog, auteur, columnist

Roos Vonk is hoogleraar sociale psychologie aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. Ze is daar onder meer betrokken bij de master-opleiding Gedragsverandering.

Daarnaast heeft ze jarenlange ervaring als coach en trainer op het gebied van zelfkennis, authenticiteit, en zelfontwikkeling. Ze staat bekend om haar talent om wetenschappelijke inzichten op begrijpelijke en onderhoudende wijze te presenteren aan een breed publiek.

Vonk heeft een column in Psychologie Magazine en schreef eerder de bestsellers Ego’s en andere ongemakken, Menselijke gebreken voor gevorderden en Liefde, lust en ellende.

Hoe help je je huisdier (en jezelf) oudejaarsavond door?

Het is niet zo dat mensen of dieren alleen hun gedrag aanpassen aan wat beloond wordt; de onderliggende emotie wordt ook beïnvloed

‘Angst is een emotie en je kunt een emotie niet belonen’, las ik een paar keer toen het ging om de vraag: moet je de angst voor vuurwerk van je huisdieren negeren? Als psycholoog en hondenkenner ben ik het eens met de conclusie dat je je bange hond niet moet negeren, maar niet met de stelling.

Zowel voor mens als dier geldt: ja, angst is een emotie; maar nee, je kunt emoties wel degelijk belonen door er aandacht aan te geven. Denk bijvoorbeeld aan wat we bij mensen ‘ziektewinst’ noemen. Iemand die zich altijd depressief en somber voelt (ook een emotie) kan daar meer last van krijgen als het aandacht en zorg van anderen oplevert. Het is dus niet zo dat mensen of dieren alleen hun gedrag aanpassen aan wat beloond wordt; de onderliggende emotie wordt ook beïnvloed. Voor LINDA. schreef ik ooit een artikel over hoe dit in relaties tot gevolg kan hebben dat de een altijd steun biedt en de ander steun en aandacht vraagt. Die ‘zieligerd’ voelt zich écht rot en behoeftig, het is niet alleen gedrag. Daarom is het dus vaak beter om afhankelijk gedrag níet te belonen met aandacht.

In het algemeen, los van vuurwerk, vind ik dat je ook honden niet te snel moet belonen met aandacht als ze bang zijn om niks. Als jij doet alsof het heel gewoon is, gewoon doorgaat met wat je aan het doen was, leert de hond van jou dat ie dat ook kan doen. Het is net als met kinderen en vaak ook volwassenen: we kijken naar anderen, vaak naar de leider, om te zien hoe we moeten reageren. Vooral wanneer de angst of spanning ontstaat doordat het onduidelijk is wat dit is, kan de leider dan met zijn/haar gedrag een signaal geven dat er niks aan de hand is. (Terzijde: omgekeerd kun je dit ook gebruiken om de hond te leren waar ie wél bang voor moet zijn: als ie bijvoorbeeld geschrokken is omdat ie in het bos te ver weg ging en jou niet meer zag, dan moet je hem overdreven troosten en het signaal geven: ja, dit was heel erg! Op deze manier leer je hem dat het inderdaad eng is als hij jou uit het oog verliest.)

Negeren vind ik een te sterk woord, maar als je hond een beetje bang is van vuurwerk, zou ik zeggen: maak er zelf geen big deal van. De hond pikt immers heel goed al jouw lichaamstaal op en als jij het eng vindt en heel bezorgd doet, geef je hem het signaal: dit is eng. Dus in dat geval is mijn advies voor oudejaarsavond: doe normaal. Ga niet allerlei rare toeren uithalen, doe alsof het een heel gewone avond is met een beetje lawaai. (En ga zeker niet kalmerende middelen toedienen, want daardoor voelt de hond zich niet in z’n gewone doen.)

Maar voor veel dieren is de angst totale paniek, doodsangst, en is oudejaarsavond een ware nachtmerrie. Er zijn dit jaar op sociale media veel video’s geplaatst van angstige dieren (RTL berichtte erover). Als je zo’n hond (of kat) hebt, en ook weet uit eerdere jaren dat het niet overgaat, dan moet je hem laten weten dat ie veilig is bij jou. Dat betekent niet dat je continu achter hem aan gaat of hem uit de kast trekt als ie daar weg wil kruipen (vooral katten voelen zich toch vaak het veiligst als ze zich kunnen terugtrekken), maar wel: aangeven dat ie bij je kan komen en hem tegen je aan laten zitten. Je moet vooral zelf rustig blijven. Als jij opgefokt raakt, ben je niet veilig voor hem. Jij moet de stabiele factor zijn. Dan moet je hem dus veiligheid bieden, laten voelen dat je hem beschermt.

Cc-foto: Eddy van 3000


Laatste publicatie van RoosVonk

  • Je bent wat je doet

    van zelfkennis naar gedragsverandering

    2019


Geef een reactie

Laatste reacties (14)