7.993
111

Historicus

Han van der Horst (1949) is historicus. Hij schreef onder meer The Low Sky: understanding the Dutch', Nederland: de vaderlandse geschiedenis van de prehistorie tot nu, Een bijzonder land, het grote verhaal van de Vaderlandse geschiedenis, Onze Premiers en Schep Vreugde in het Leven, Levenslessen uit de grote depressie. Op elke laatste zondag van de maand is hij om elf uur in de ochtend te horen als boekbespreker in het VPRO-radioprogramma over geschiedenis OVT.

In Nederland spreekt men Nederlands!

Men heeft verkiezingsfolders opgediept in het Turks en die worden de "Partij van de Allochtonen" nu met een woedend gezicht voorgehouden

Hamit Karakus, de lijsttrekker van de Rotterdamse PvdA, moet het de laatste weken op tal van manieren ontgelden. De nieuwste modderkluit die naar zijn besmeurd blazoen wordt gesmeten, betreft de meertaligheid van zijn palet aan verkiezingsfolders. Hij ontziet zich niet om kiezers in hun thuistaal aan te spreken. Men heeft verkiezingsfolders opgediept in het Turks en die worden de “Partij van de Allochtonen” nu met een woedend gezicht voorgehouden: in Nederland spreekt men Nederlands!

Dat is maar heel betrekkelijk: over twee jaar wil de Erasmus Universiteit in zijn totaliteit Engelstalig zijn. Zelfs de koffiejuffrouwen moeten op cursus. Omgekeerd wordt buitenlands wetenschappelijk personeel niet verplicht Nederlands te leren. In de kantoren van veel bedrijven is het niet anders. Men hanteert daar graag  een soort Engels en men is er nog trots op ook. Maar de bijstandsgerechtigde die naar het oordeel van de dienst Werk en Inkomen ‘de taal’ onvoldoende beheerst, krijgt allerlei vormen van gesodemieter.

Wat is de rol van het Nederlands? Standaard-Nederlands in zijn gesproken en geschreven vorm is de taal van de macht. Je moet die beheersen als je om wilt gaan met autoriteiten – in politiek, bestuur en bedrijfsleven – Het is ook het idioom dat door verreweg de meeste media wordt gebruikt. Daarom is het voor iedereen die op het grondgebied van het Koninkrijk der Nederlanden woont, onontbeerlijk om de Nederlandse taal te leren: anders kun je je economische, sociale en politieke rechten niet goed uitoefenen. Daarom dient in Nederland elke leraar in het basisonderwijs een aantekening te hebben in het doceren van Nederlands als tweede taal. Je kunt er voor de klas immers niet meer van uitgaan dat Nederlands van de leerlingen de vanzelfsprekende moedertaal is.

Ons land is, zeker in de steden, al lang geen ééntalige samenleving meer. Wie – bijvoorbeeld – door Rotterdam wandelt, waant zich in het bijbelse Babylon. Je hoort – om een vrij willekeurige greep te doen – Turks, Berbers, Arabisch, Sranan Tongo, Pools, Kaapverdiaans of Portugees. Dat zijn niet de talen van de macht. Het zijn de talen van de machtelozen en daarom wordt er in brede kring op neergezien. Die armoedzaaiers-talen zijn stuk voor stuk een smet op de Rotterdamse vlag. Ze staan voor achterlijkheid en de “mislukte” multiculturele samenleving. Daarom ‘moet’ iedereen zoveel mogelijk Nederlands spreken. Je ziet dat in sommige wijken zelfs onder de buurtgedragsregels figureren.

Omdat het uiteindelijk om macht gaat en machteloosheid, zijn zoveel native speakers van de Nederlandse taal bereid die op het werk onmiddellijk in te ruilen voor Engels, omdat dit in hun ogen een nog hogere status heeft: als ze het sociolect van de Londense beurs en Wall Street niet spreken (of wat daar in hun ogen voor doorgaat), voelen zij zich achterlijk. Het is een soort linguïstisch likken naar boven en trappen naar beneden.
Flauwekul natuurlijk: in een multiculturele maatschappij en een geglobaliseerde wereld is meertaligheid een instrument voor overleving. Je moet van taal en rol kunnen wisselen al naar gelang de omgeving het vereist. Je hebt Nederlands nodig om een behoorlijke baan te vinden, maar de taal van thuis, de taal van je emoties, de taal van je hart om aandacht te krijgen van je geliefde. Wie niet als vanzelfsprekend van taal en rol kan wisselen, zal de strijd om de toekomst verliezen.

In dat kader is het helemaal niet vreemd of absoluut verkeerd, om voor reclame- en propagandadoeleinden publieksgroepen aan te spreken in de taal van hun hart. In de Verenigde Staten is dat heel gebruikelijk. Obama zette een mariachiorkest in om zijn boodschap onder de Mexicaans Amerikanen te verspreiden. De  Republikeinen laten zich in dit opzicht evenmin onbetuigd.

Met etnische marketing en reclame in andere talen dan Nederlands kun je het hart van specifieke publieksgroepen raken. Je bent als politieke partij – en als bedrijf – hartstikke gek als je die kans laat liggen. Of verstrikt in je eigen achterlijke cultuur van eentaligheid.

Beluister dit opiniestuk hier 


Volg Han ook op Twitter

Het nieuwste boek van Han is De Mooiste Jaren van Nederland (1950-2000)


Laatste publicatie van Han van der Horst

  • Bruid van de Maas

    Rotterdam van de prehistorie tot nu

    maart 2017


Geef een reactie

Laatste reacties (111)