2.155
91

Europarlementariër voor de SP

Mineur is sinds 2014 europarlementariër namens de SP en lid van de commissie internationale handel. Eerder was zij medewerker van een sociale-werkvoorzieningsbedrijf, fractievoorzitter van de SP in Provinciale Staten van Utrecht en raadslid in De Bilt.

Cc-foto: Karen Veldkamp / SP

ISDS is gevaarlijk en overbodig

Om heel veel redenen - maar vooral vanwege ISDS - zijn verdragen zoals TTIP een slecht idee

In een artikel in de Volkskrant van dinsdag 29 september stelt Economie-redacteur Gerard Reijn dat het reuze meevalt met de gevaren van het arbitragesysteem ISDS waarover de Europese Unie onderhandelt met de Verenigde Staten. Los van het feit dat Reijns belangrijkste bron een ISDS-advocaat is en dat Reijn de cijfers wel erg vrij interpreteert, negeert hij ook de meest fundamentele vraag: waarom zou er een apart arbitragestelsel moeten worden opgetuigd tussen twee partijen met een volwassen rechtssysteem?

Reijn suggereert dat ISDS een goed alternatief zou zijn voor ons vertrouwd rechtssysteem. Het aantal claims zou reuze meevallen, het aantal winnaars beperkt zijn en de uit te keren bedragen hoog lijken maar in de praktijk niet zo schokkend zijn. Daarmee onderschat Reijn ISDS — en dat is niet verbazend als je ziet met welk gemak hij het ingebakken gebrek aan transparantie van deze vorm van arbitrage negeert. Noch de uitspraak, noch de processtukken van ISDS-zaken hoeven openbaar gemaakt te worden. 
Dat Reijn schikkingen niet meetelt bij zijn evaluatie van het aantal negatieve uitspraken, is eveneens slordig. Feitelijk moet je zeggen dat een bedrijf in 63 procent van de gevallen wint want ook een schikking kost een overheid belastinggeld, nog los van de kosten voor de advocaten, die kunnen oplopen tot in de miljoenen. Alleen daarom al is een ISDS-zaak een krachtig middel om overheden onder druk te zetten om hun beleid te wijzigen. Het verschijnsel wordt ‘regulatory chill’ genoemd en het aantal voorbeelden is talrijk. 
Neem Uruguay – een land met een BNP van €50 miljard – dat werd aangeklaagd door tabaksgigant Philip Morris vanwege zijn strenge anti-tabaksbeleid. Philip Morris, een bedrijf met een jaaromzet van €70 miljard, eist €22 miljoen dollar omdat Uruguay geen rekening houdt met zijn commerciële belangen. Je kunt het Uruguay niet kwalijk nemen dat het geen risico’s neemt tegen zo’n formidabele tegenstander en zijn wetten aanpast. Maar democratisch is het niet. Geen wonder dat Uruguay uit de onderhandelingen van een ander groot handelsverdrag, TiSA, is gestapt. 
ISDS geeft buitenlandse investeerders grote voordelen boven nationale overheden. Dat wij daar als rijk westers land nog niet veel last van hebben gehad, is niet omdat ons rechtssysteem zo veel beter is, maar omdat wij tot nu toe aan de kant stonden van de investeerders. Met de komst van TTIP kunnen we meer claims verwachten. Onder het Noord-Amerikaanse Vrijhandelsverdrag NAFTA is het aantal ISDS-zaken tegen Canada sterk gestegen — ook, trouwens door nationale investeerders tegen het eigen land. En voorbeeld daarvan zien we in de claim van het Canadese bedrijf Lone Pine dat het eigen land aanklaagde omdat Canada schaliegasboringen verbood. Dat kon via een U-bocht langs het filiaal in de Amerikaanse staat Delaware.
Het hebben van een volwassen rechtssysteem is een voorwaarde om te mogen toetreden tot de Europese Unie. Als we geen vertrouwen hebben in het democratisch rechtssysteem van onze handelspartners, dan kunnen we beter geen zaken met hen doen. ISDS is een garantie voor rechtsongelijkheid en een bedreiging van ons democratisch systeem.  Om heel veel redenen – maar vooral vanwege ISDS – zijn verdragen zoals TTIP een slecht idee.
Anne-Marie Mineur is Europarlementariër voor de SP en lid van de Internationale Handelscommissie

Geef een reactie

Laatste reacties (91)