4.206
16

Historicus

Han van der Horst (1949) is historicus. Hij schreef onder meer The Low Sky: understanding the Dutch', Nederland: de vaderlandse geschiedenis van de prehistorie tot nu, Een bijzonder land, het grote verhaal van de Vaderlandse geschiedenis, Onze Premiers en Schep Vreugde in het Leven, Levenslessen uit de grote depressie. Op elke laatste zondag van de maand is hij om elf uur in de ochtend te horen als boekbespreker in het VPRO-radioprogramma over geschiedenis OVT.

Amsterdamse islamisten vernoemen hun school naar een zuiplap

Haga zoop als een spons. Hij kon enorm tekeer gaan. Op het Cornelius Haga Lyceum. Proost!

Het islamistisch lyceum in Amsterdam dat door zoveel heisa omgeven wordt, draagt een merkwaardige naam: Cornelius Haga. De borst van ons Schiedammers zwelt normaal van trots als een stadgenoot uit het verleden zo’n eerbewijs krijgt maar nu moeten we er ook een beetje om lachen. Cornelis Haga als boegbeeld van het salafisme! Geweldig!

Hij heeft zeker een prachtige carriere gemaakt, onze Cornelis Haga (1578-1654). Na een succesvolle rechtenstudie in Leiden gaf hij blijk van zoveel diplomatiek talent dat de hoogmogende heren van de Staten-Generaal hem benoemden tot hun vertegenwoordiger bij de Hoge Porte. In het Turks is dat Topkapi, het paleis van de sultans en hun talrijke haremdames. Als cadeau voor de jonge sultan Achmet (van de blauwe moskee tegenover de Haia Sofia) kreeg hij onder meer een mechanische opwindpapegaai mee in een met edelstenen versierde kooi.

Haga bracht vervolgens de Nederlands-Turkse diplomatieke betrekkingen tot stand die ononderbroken zeer hartelijk bleven tot Erdogans recente driftaanvallen. Dat is geen geringe prestatie. De hoogmogende heren waren zo tevreden met zijn functioneren dat zij consequent zijn ontslagaanvragen weigerden. Istanbul mocht dan de stad zijn waar de verlangens van de hele wereld naar uit gingen, de residentie van de heer der beide horizonnen, het beviel hem er niks. Pas na 27 jaar mocht Haga na eindeloos gezeur en geklaag terugkeren om te eindigen als president van de Hoge Raad. Hij had wel een enorm kapitaal vergaard.

Spons
Dat was de ene kant van de medaille. Er was ook een andere: Haga zoop als een spons. Hij kon enorm tekeer gaan, met name als hij een slok op had. Van Nederlandse varensgezellen in moeilijkheden trok hij zich niet bijzonder veel aan. Men beschuldigde hem er zelfs van dat hij geld – bestemd voor het vrijkopen van christenslaven – besteedde aan “hoeren, snoeren ende schoone paarden”, zoals Dirck Jacobsz Puyt, schrijver op de oorlogsbodem van kapitein Quast schreef.

Kort na zijn aankomst in Istanbul probeerde Haga de dochter van de Venetiaanse ambassadeur te verleiden. Dat was niet verstandig in een cultuur waar vaders de familie-eer met het rapier verdedigden. De moeder van een ander meisje zag een huwelijksbelofte in het feit dat Haga haar een ring met een edelsteen had geschonken. Toen die van glas bleek wilde ze de bedrieglijke Nederlander voor de rechter slepen. Het kostte hem vijftig gouden ducaten om hen zich van het lijf te houden.

Haga redde zijn positie omdat hij een vakbekwaam dragoman had ingehuurd. Een dragoman fungeerde als tolk, vertaler, pr-adviseur en inburgeraar van vreemde kooplieden en diplomaten in het Istanbul van de sultan. Hij legde uit dat je voor het bevredigen van zulke behoeftes in Istanbul beter geen jonge dochters van hooggeplaatsten verleidde maar slavinnen kocht. Zo gezegd, zo gedaan.

Haga liet zelfs zijn Nederlandse verloofde Aletta Brasser door zijn twee lievelingsslavinnen van de boot halen toen zij in Istanbul arriveerde. De hele buitenlandse gemeenschap was uitgelopen om zich aan dit schouwspel te verlustigen. Het schijnt overigens dat Aletta na haar huwelijk meteen orde op zaken heeft gesteld in het huishouden van de gezant. Zij verwierf zich zulk een status, dat zij met haar dienstmeid een keer op bezoek mocht in de harem om daar de hoofdvrouw van de sultan gesluierd te zien passeren. Daar sprak men decennia later nog over.

Het is overigens de vraag wie met die passerende vrouw bedoeld werd: het kan ook de valide sultan zijn, de moeder van zijne majesteit. Haga leefde in een periode die de Turken het vrouwenregiment noemde. Op de troon zaten zwakkelingen terwijl valide sultan Kössem de feitelijke macht uitoefende. Daar is pas nog een succesvolle soap over gemaakt.

Een man als Cornelis Haga noemden ze in zijn eigen tijd een “libertijn”. Hij vertegenwoordigde in zijn manier van doen en in zijn levensstijl alles waar het salafisme tegen fulmineert. Het is een hoopvol teken dat juist een islamistische, in de reuk van salafisme staand lyceum, zich met de naam van dit feestnummer tooit. Laten we maar van de heilzame Nederlandse invloed spreken.

Op het Cornelis Haga Lyceum. Proost!

Bekijk hier – met Engels onderschrift – de eerste aflevering van de prachtserie over Kössem, de valide sultan in de tijd van Cornelis Haga en haar hartstochtelijke liefde voor sultan Ahmet.


Laatste publicatie van Han van der Horst

  • Bruid van de Maas

    Rotterdam van de prehistorie tot nu

    maart 2017


Geef een reactie

Laatste reacties (16)