2.036
69

Ondernemer/ Publicist

Mick Blok studeerde economie, informatica en bedrijfskunde, en begon zijn carrière als zakenbankier bij Morgan Stanley. Ook was hij strategieconsultant bij McKinsey en The Anders & Winst Company en voorzitter van GroenLinks in Amsterdam-Oost, Schaatsclub IJsburg en Stichting Protect EveryBody. Hij publiceert regelmatig over mensenrechten, rechtstaat en klimaat.

Maakt het kabinet van de coronarecessie een coronadepressie?

De strategie van “maximale controle” maakt de economische teruggang juist duurzaam

De Nederlandse economie zal volgens ING Bank en het IMF dit jaar ongeveer 8% krimpen. Omdat ons land tweederde van het geld verdient in het buitenland zal de schade groter dan zijn dan in de meeste andere Europese landen. Premier Rutte is er zeer op gebrand dat de economie na de huidige diepe dip in 2021 en 2022 weer snel zal terugveren. Is dat realistisch?

De coronapandemie treft de economie overal ter wereld zwaar omdat bezorgde consumenten de aankoop van niet-essentiële producten uitstellen of afstellen. Ook zijn productieketens aangetast door ziekte, gesloten grenzen en vele andere maatregelen om de uitbraak af te remmen. De toename in de werkloosheid was nog nooit zo groot.

Er is de hoop dat naarmate er grip op de virusuitbraak komt mensen gewoon weer terug naar hun werk kunnen. Omdat de fabrieken er nog netjes staan en er geen kennis verloren is gegaan, kan de economie dan weer snel gaan groeien. Dit voorspellen IMF en de banken dan ook voor 2021 en 2022. Maar het Nederlandse kabinetsbeleid is helemaal niet om volledig grip op het virus te krijgen. Is het dan wel realistisch op optimistisch te zijn over een snelle opvering?

cc-foto: vladvictoria

De kern van de coronastrategie van het kabinet is om de uitbraak af te remmen, maar alleen voor zover dat nodig is om overbelasting van de ziekenhuizen te voorkomen. Op termijn is de hoop dat een vaccin, medicijn of opgebouwde immuniteit de maatregelen naar de achtergrond zullen doen verdwijnen. Nu heeft de gezondheidszorg ruimte, dus worden maatregelen versoepeld, maar als dan de infectiegraad en ziekenhuisbelasting stijgen wordt weer op de rem gedrukt.

De grafiek die RIVM-directeur Jaap van Dissel aan de Tweede Kamer toonde maakt deze jarenlange “jojo-lockdowns” zichtbaar. Dit betekent dat bedrijven in bijvoorbeeld de horeca en cultuur gedurende meerdere jaren een deel van de tijd dicht zouden moeten gaan, of in ieder geval beperkt open blijven. Met een bezetting van 30% (bioscopen vanaf juni) kunnen de meeste bedrijven niet lang overleven. Het betekent ook dat ze niet weten wanneer de maatregelen komen, en hoe lang ze duren. Een catastrofaal scenario, misschien wel voor de meeste bedrijven in die sectoren.

Tot er een vaccin of medicijn is zal ook het besmettingsniveau hoog blijven, want bij sturing op ziekenhuiscapaciteit worden duizenden besmettingen per dag toegelaten. Dat maakt internationaal reizen zeer onzeker. De landen die het virus verregaand hebben ingedamd zijn momenteel “Green Zones” aan het inrichten met onderling vrij reizen. Nederland bevindt zich comfortabel in de “Red Zone” en zal dat met dit beleid waarschijnlijk ook blijven.

Omdat Nederland “coronahotspot” blijft zijn ook het inkomende toerisme en de transportsector duurzaam in gevaar. Buitenlandse toeristen durven deels niet te komen: ze willen niet ziek worden en komen vaak alleen na quarantaine weer naar huis. Of overstappen op Schiphol of wegtransport via Nederland populair blijven is maar de vraag. En omdat we ons geld grotendeels in het buitenland verdienen zullen reisbeperkingen eigenlijk iedere sector verregaand aantasten.

Er is nog een gevaar aan het Nederlandse beleid. Lockdowns komen hard aan voor de bevolking. Het is goed mogelijk dat een komende tweede of derde “lockdown” té hard zal vallen. Dan doemt het algeheel loslaten van de afremmaatregelen op. Dat zou door massale infectie betekenen dat enkele maandenlang zoveel mensen ziek, bang en rouwig zullen zijn dat de gezondheidszorg, stroomvoorziening, en andere basisvoorzieningen waarschijnlijk deels of grotendeels zullen uitvallen. Dergelijke catastrofale effecten kan zelfs een griepepidemie hebben, een virus dat 2x minder besmettelijk en 3x minder dodelijk is dan Covid-19. De gevolgen bij een vrije corona-uitbraak doen daarom nu al denken aan de implosie van Griekenland 10 jaar geleden. En daar bleef de elektriciteit dan nog stromen.

Het kabinet heeft de afgelopen weken de bovenstaande risico’s (eindelijk) in de gaten gekregen, en zal deze proberen te vermijden. Dat kan echter alleen door de te mikken op geen danwel weinig besmettingen, een koers die bijna de hele wereld nu nastreeft. Nederland niet, en doen alsof gaat ook niet werken: de overheid zal moeten kiezen. Op basis van bovenstaande analyse is de keuze niet ingewikkelder dan tussen indammen of onverantwoorde risico’s met onze welvaart en manier van leven.

Geef een reactie

Laatste reacties (69)