4.823
88

schrijfster/journalist

Annemarie Haverkamp is 42 jaar. Geheel onverwacht kwam haar zoon Job in 2004 ernstig gehandicapt op de wereld. Eenmaal van de schrik bekomen, besloot Annemarie in De Gelderlander een column te schrijven over Job. Omdat ze de buitenwereld graag wil laten zien hoe het echt is, het dagelijks leven met een gehandicapt kind. De columns werden gebundeld in twee boeken. Haar eerste non-fictieroman Dolgelukkig zijn wij verscheen 19 oktober 2010 bij uitgeverij Nieuw Amsterdam. Het taboedoorbrekende boek genereerde veel media-aandacht. Annemarie studeerde culturele antropologie, werkte als redacteur, redactiechef en columnist bij De Gelderlander, was chef van het Arnhem/Nijmegen-magazine Luxity en is nu hoofdredacteur van universiteitsblad Vox.

Naastenliefde

'Als wij met zijn allen komen oppassen, dan hebben jullie toch geen persoons gebonden budget meer nodig?’

De bel gaat. Het is een buurvrouw. ‘Hallo. Mark Rutte heeft gelijk: ik vind dat ik meer voor de medemens moet doen. Mag ik een dag per week op Job passen?’

Ik laat haar binnen. ‘Ga maar bij de rest zitten’, zeg ik. De bank zit al vol vriendinnen, familieleden en andere buren. In de keuken pruttelt koffie.
Een van de dames – er zijn geen heren – maakt al een schema.
‘Hoeveel uur per week hebben jullie oppas nodig?’ roept ze naar de keuken. Ik maak een snelle optelsom. Drie dagen in de week naschoolse opvang, de woensdagmiddag, de vrijdagmiddag en af en toe in het weekend. Komen we op zo’n twintig uur in de week. ‘Dus als wij die twintig uur met elkaar verdelen, hebben jullie geen persoons gebonden budget meer nodig?’
‘Inderdaad.’ ‘Eitje’, zegt ze. ‘Dat doen wij toch gewoon met z’n allen?’
De anderen knikken heftig. Ja, want zo zijn ze. Zo is de samenleving. We helpen mekaar. Moet ze zelf niet allemaal op een rijtje hebben gehad, die Erica Terpstra. Dat ze in de jaren negentig een systeem in het leven riep waarmee gehandicapten zelf zorg konden inkopen omdat de vrijwilligers zich niet vanzelf aandienden. Andere tijden.
De buurvrouw heeft de rasters van het schema al getekend. Nu de namen nog.
‘Wie van jullie kan er altijd op maandag?’
Van de zeven dames schudden er zes het hoofd. Nee, helaas. Kinderen, werk, film, auto wassen, broccoli verbouwen, harp spelen. Er blijft er één over.
‘Ik kan alleen niet tillen’, zegt ze. ‘Mijn rug is slecht. Is dat een bezwaar?’
Ik voel me lullig, maar moet haar toch vertellen dat Job niet kan lopen.
‘Oh, daar had ik even niet aan gedacht’, verontschuldigt ze zich. ‘Maar ik wil echt iets voor de medemens doen. Zal ik dan af en toe lekker koekjes met hem bakken?’
‘Job kauwt niet’, fluister ik. ‘Sorry.’
Ik laat de vriendin uit. Voor de zes overblijvers serveer ik koffie met zachte cake. Ach, die maandag, daar komen we wel uit, hoor ik mezelf zeggen. Dinsdag dan?
Nu gaan er vier vingers de lucht in. Geen punt, die dinsdag. Als ze maar om vijf uur thuis zijn. Warm eten enzo.
Ik knik. ‘Maar ehm, met Job moet ook gegeten worden. Dat kan hij niet zelf.’
Drie vrouwen trekken hun jas aan. Oppassen? Graag, maar niet rond etenstijd.
Monter grijpt de buurvrouw weer naar haar schema. Ze stemt CDA. Naastenliefde zit in haar genen. Zo’n pgb is zó passé. ‘We komen er wel’, zegt ze. Ik vraag haar of ze misschien de woensdag kan. Oeps, nee. Dat is nou jammer. Niet op woensdag. Verdient ze wat centjes bij. De hypotheek, weet je?
Ze draagt het schema over aan mijn nicht en is alweer vertrokken. De nicht glimlacht ongemakkelijk. Ik stel haar gerust. ‘Op woensdagmiddag kan mijn man thuisblijven. Kun jij donderdag?’
Ze kijkt naar Job, die kwijlt op zijn boek. ‘Kan hij niet zelf zijn kin afvegen?’ vraagt ze met een vies gezicht.
‘Sorry. Verkeerde anatomie enzo. Moet jij doen, met een doekje. Om de vijf minuten.’
De nicht ziet in gedachten al chocoladespuug op haar glanzend witte shirt. Ze schudt haar hoofd en doet of ze gebeld wordt.
Het schema valt op de grond. De laatste buurvrouw kijkt me vuil aan. ‘Wat stellen jullie belachelijk eisen zeg’, valt ze tegen me uit. ‘Je zou blij moeten zijn dat er zoveel mensen zijn die vrijwillig op Job willen passen. Weet je, jullie maken jezelf ook onmogelijk. Goed dat ze dat pgb afschaffen. Mensen zoals jullie maken misbruik van ons belastinggeld.’
De voordeur slaat ze achter zich dicht.
De volgende dag word ik gebeld door een accountmanager van Koldenhove, zorginstelling. Hij hoorde van mijn vriendin (die niet kon tillen) dat Job niet langer thuis kan wonen. Of hij de offerte voor 24-uurszorg in zijn tehuis vast zal opsturen? Krabbeltje van moeder is genoeg. Ik hoef me verder geen zorgen te maken, zegt hij. Job valt in de categorie ‘ernstig’ en Rutte betaalt de rekening. Wat het kost? Valt mee, zeven keer ons persoons gebonden budget.

Laatste publicatie van Annemarie Haverkamp

  • Job gaat viral

    November 2016


Geef een reactie

Laatste reacties (88)