Logo Joop
De opiniesite van BNNVARA met actueel nieuws en uitgesproken meningen

Negatieve inkomensbelasting, beter dan een basisinkomen?

  •  
28-04-2016
  •  
leestijd 5 minuten
  •  
545 keer bekeken
  •  
5858059202_a15811ccc6_b-1
Een negatieve inkomensbelasting kan voordelen van een basisinkomen combineren met voordelen van ons huidige sociale stelsel
Ieder mens heeft recht op het bestaansminimum. Geen enkel mens zou honger moeten lijden, zich zorgen moeten maken om onderdak, of met onbetaalde rekeningen moeten zitten omdat het geld er gewoon niet is. Als dit niet goed geregeld is, dan is dat niet alleen slecht voor deze mensen zelf, het jaagt ook de samenleving op kosten. Want armoede kost geld. Daar zal in Nederland anno nu misschien niet iedereen het mee eens zijn, maar de overgrote meerderheid wel. En toch krijgen we het in onze welvaartsstaat niet voor elkaar.
Helaas is het ook in ons land nog lang niet zeker dat mensen dit recht echt krijgen. Sterker nog: die zekerheid wordt in ons land in hoog tempo steeds minder, om twee redenen: ten eerste door de flexibilisering van de arbeidsmarkt. Steeds meer mensen zijn daardoor niet meer verzekerd van een regelmatig inkomen. Pogingen van de laatste kabinetten om daar iets tegen te doen maakten dit alleen nog maar erger. Niet alleen vervelend voor deze mensen zelf, het ondermijnt ook de koopkracht en drukt zo op de hele economie. Ten tweede doordat met name het basisvangnet, de bijstand, steeds verder afgebroken werd. Het huidige kabinet – met nota bene twee PvdA-bewindslieden aan het roer van de sociale zekerheid – zette deze ontwikkeling zelfs nog in een hogere versnelling. Strafkortingen en het onthouden van bijstand: veel mensen moetenhet  soms om louter administratieve redenen lange tijd zonder geld doen en komen daardoor in de problematische schulden. Het aantal mensen met problematische schulden groeide de laatste jaren dan ook angstwekkend snel, en dit kost niet alleen de mensen die het betreft geld en veel ellende, het kost ook de samenleving geld. Dat moet echt beter. En dat kan ook beter, vrij gemakkelijk zelfs. Als we het maar willen.
Hier is hoe: Voor ieder persoon wordt door de belastingdienst een bestaansminimum vastgesteld, waarbij uitgegaan wordt van de huidige bijstandsnormen. Dat is dus inclusief de afhankelijkheden van fiscale partners en huisgenoten. Voor mensen met een werkende partner geldt een lager bedrag (dalend naar nul), voor mensen met inwonende en schoolgaande kinderen bijvoorbeeld geldt een hoger bedrag. Voor wie exact wil weten hoe hoog die bedragen zijn: die kan daarvoor kijken op de websites van sociale diensten.
Om te beginnen komen alle bestaande uitkeringen tot of onder dit bestaansminimum te vervallen. Dus de bijstand, de Wajonguitkeringen, de ANW, IOAW, IOW, IOZ en de studielening: al die uitkeringen en hun administratie worden afgeschaft. Uitkeringen die hoger uitvallen, zoals de WW, WAO en WIA uitkeringen, worden met dit bedrag gekort. In plaats daarvan kunnen alle mensen via de belastingen zonder voorwaarden een voorschot aanvragen ter hoogte van het bestaansminimum, om van te leven.
Aan het eind van het jaar wordt dit voorschot verrekend met de verdiensten van dat jaar, op de volgende wijze: er komt een negatieve inkomstenbelastingschijf, die geldt tot het bedrag van het vastgestelde bestaansminimum plus 30 procent. Over de verdiensten in deze eerste flexibele belastingschijf wordt netto 70 procent belasting betaald, zodat slechts 30 procent overblijft. Iedere belastingbetaler ontvangt bij de berekening van zijn belastingopgave echter zijn bestaansminimum, waarna het met de rest wordt verrekend.
Het maximaal te verkrijgen bedrag vanuit deze fiscale bijstandsregeling is dus 130 procent van het bestaansminimum, wat ongeveer overeenkomt met een full-time minimumloon nu. Voor mensen die boven dit bedrag verdienen blijft de berekening uiteindelijk neutraal, want wat ze ontvangen is even hoog als wat ze betalen in de 70 procent schijf. Mensen die beneden dat bedrag verdienen betalen flink, maar houden altijd iets aan hun werk over. Zo wordt werken vanuit een uitkering altijd gestimuleerd.
En hoe zit dat met het basisinkomen? Deze fiscale bijstand kent kenmerken van het basisinkomen, zoals de sterk verbeterde armoedebestrijding, het controlearme karakter van het stelsel en de aanpak van de armoedeval. Dit vangnet betaalt zichzelf. Afgerekend wordt met een gigantische uitkeringsindustrie, die veel kost en waarvan keer op keer bewezen is dat het niets oplevert. Afgerekend wordt bovendien met een ambtelijke molen die mensen vastzet op een specifiek inkomen en werken bestraft. De oplopende schuldenproblematiek wordt aangepakt. Dit alternatieve vangnet geeft meer zekerheid en meer vrijheid. Mensen krijgen weer een basis om op te ondernemen, te investeren. Het is een trampoline waarop mensen kunnen werken, studeren, ondernemen en opvoeden.
Dit zijn allen voordelen die ook terugkomen in het basisinkomen. Maar ook ten opzichte van het basisinkomen heeft dit stelsel enkele grote voordelen. Er hoeft aanzienlijk minder geld te worden rondgepompt. Voor veruit de meeste mensen is dit een budgetneutrale ingreep. Wat mensen verdienen, betalen ze ook weer terug. Daarmee is ook het dekkingsvraagstuk opgelost. Verder blijven aanvullende regelingen bovenop de bijstand, zoals toeslagen, aanvullende inkomensverzekeringen, zorgkostenvergoedingen en woonkostensubsidies, voorlopig bestaan, zodat maatwerk gegarandeerd blijft waar dat nodig is. Hier zijn na het invoeren van deze basis zeker grote verbeteringen in aan te brengen, maar dat is dan van later zorg.
Moeite en resultaten Een systeem als dit betekent nog steeds een ingrijpende stelselwijziging. De belastingdienst, die nu al door bezuinigingen en ingewikkelde regels (toeslagen) wordt geplaagd, zal er een flinke administratie bij krijgen. Maar de capaciteit voor deze wijziging komt vrij door de bezuiniging op de huidige sociale diensten en het UWV. Uiteindelijk wordt op de uitvoeringskosten sterk bezuinigd.
Het resultaat is een regelvrije bijstand die toegankelijk is voor alle mensen onder het huidige minimumloon. Het is simpel, het geeft heel veel mensen die dit nu niet hebben zekerheid, het is goedkoop in de uitvoering, budgetneutraal voor de overgrote meerderheid en het geeft vrijheid. Alle energie die nu nog besteed wordt aan gevechten met uitkeringsinstanties kan direct worden aangewend voor de verbetering van de inkomenssituatie van mensen. Een enorm potentieel dat vrijkomt.
Dit zou wat mij betreft het basisvangnet voor Nederland 2017 moeten zijn. Nu nog zoeken naar politici met de moed en visie om dit vorm te geven. Mijn hoop is gericht op GroenLinks, D66 en de SP. Vooral de laatste twee hebben de mond vol over de sociale zekerheid, maar missen tot nu toe een geloofwaardig eigen alternatief. Bij alledrie lonkt de achterban naar het basisinkomen, maar durft de partijleiding hier niet aan, wat op zich is niet vreemd is. Toch zullen Klaver, Roemer en Pechtold een geloofwaardig antwoord moeten verzinnen op de fundamentele klachten over het huidige sociale stelsel, waar het enthousiasme voor het basisinkomen op drijft. Een geloofwaardig ‘links’ alternatief ontbreekt echter nog volkomen. De zittende politiek vliegt het debat over sociale zekerheid traditiegetrouw op de vierkante millimeter aan, maar dat spreekt ten eerste niemand aan en ten tweede gaat dat niet helpen. Het sociale vangnet moet fundamenteel gerepareerd worden. Het alternatief is oplopende armoede, schulden en een stagnerende economie.
Cc-afbeelding: Images Money
Delen:

Praat mee

Onze spelregels.

Omschrijving *

Typ hier je reactie...


0/1500 Tekens
Bedankt voor je reactie! De redactie controleert of je bericht voldoet aan de spelregels. Het kan even duren voordat het zichtbaar is.

Reacties (9)

Gerygrr
Gerygrr
9 jan. 2025 - 13:17

De vorige begon met zijn claim dat hij een muur zou bouwen en dat Mexico ervoor zou betalen. Beide is natuurlijk niet gebeurd.

Weten we dat zeker?

Wat betalen we aan elke ondermijning van onze democratie aan de ondermijners?

Het zijn mijnen oftewel bommen onder onze eigen systemen.

China ondermijnde ons met goedkope chips, auto’s met het stelen van onze kennis.

Rusland ondermijnde onze naïviteit met ddos aanvallen en andere hacks, onze hoge prijzen voor diensten, instellingen die toch maar liever losgeld betaalden …..

Wij zijn naïef.

Frits Jansen
Frits Jansen
9 jan. 2025 - 6:05

Over vier jaar wordt het helemaal kritiek als Trump na afloop van zijn tweede en laatste ambtstermijn weigert te vertrekken omdat hij zich als de door God gezonden verlosser van de VS beschouwt. Ik verwacht dat hij zichzelf dan tot Keizer van de VS zal kronen.

Maar op den duur zullen zelfs de Amerikanen genoeg van hem krijgen en hem verbannen naar Elba, en als dat niet helpt naar St. Helena.

Trump zou ook naar het voorbeeld van zijn held Poetin de grondwet kunnen veranderen zodat hij tot St. Juttemis kan blijven zitten, maar daar moeten wel ¾ van de deelstaten mee instemmen.

1 Reactie
nesseweert
nesseweert9 jan. 2025 - 8:49

Heel simpel: na de termijn van 4 jaar gaat Trump de gevangenis is - want hij is veroordeeld. Tenzij hij zichzelf gratie verleend natuurlijk!

pahan
pahan
9 jan. 2025 - 5:31

Het zijn de grote die klinken, maar de zachte die stinken.

Gevleugelde woorden uit mijn jeugd, maar vreemd toepasbaar op dit soort onderwerpen.

Want ondertussen, in de rest van de wereld, gebeuren er dingen waar we eigenlijk beter op zouden moeten letten. El Salvador is veilig op straat. Argentinië uit de schulden. Oude waarden wankelen en door meer te onderdrukken wordt de verleiding alleen maar groter en wordt de boodschap: Hier heb je de sleutels van het rijk, je redt je er maar mee. Wij zijn vissen.

Conservatief Europa woont om ons heen, best handig dat daar eens naar geluisterd wordt.

4 Reacties
LaBou
LaBou 9 jan. 2025 - 11:33

https://www.ceicdata.com/en/indicator/argentina/national-government-debt. Dat is verrekte snel afgelost.

pahan
pahan9 jan. 2025 - 13:53

Inderdaad, goed gezien.

Wel even de schaal op een paar jaar zetten natuurlijk.

LaBou
LaBou 9 jan. 2025 - 17:34

Je bedoelt dat die schuld alleen maar opgelopen is op die schaal van een paar jaar?

pahan
pahan10 jan. 2025 - 5:23

@Balou,

Ik zeg er duidelijk bij: waar we eigenlijk beter op zouden moeten letten.

PVDB2
PVDB2
8 jan. 2025 - 17:07

Ach, Donnie wil de noodtoestand afdwingen als exucuus om de importheffingen te kunnen doorvoeren.

Waar kennen we dit van? Van de blonde polder populist die als Trump, schreeuwend, dreigend en woedend voor de camera's en microfoons verschijnt (mediamomentjes voor zijn willige en volgzame schaapjes). Op Twitter los gaat (geen kritische journalisten) tegen diezelfde journalistiek die hij nodig heeft voor zijn mediamomentjes. Vooral het nieuws bepalen, dan word aan andere dingen geen aandacht aan besteed.

+

Dat importheffingen de EU raken en dus ook Nederland (37 miljard USD export, van de 527 miljard USD door de EU) . Veel zal een grote mond zijn. Maar je weet het nooit. Intimidatie, provocatie of toch echt gaan handelen? Wat gaat het leger dan doen? Het is een extreemrechtse mafketel. Een nationalist met uitbreidingswensen. Zoals zijn vriend Poetin en Netanyahu dat hebben. En daar naar handelen. Mischien kunnen ze samen een bondgenootschap oprichten als Trump uit de NATO stapt. Spectre zou dan een goede naam zijn. Passend. Crimineel check. Miljardairs check.

Greendutch
Greendutch
8 jan. 2025 - 14:54

geruststellend betoog

het zijn wel ca de helft v.d. USA’ers [niet amerikanen want er is zuid + noordamerika dat vele malen groter is dan de VS] die op deze dwaze oude oranje kakfiguur hebben gestemd om hun eigen ondoordachte doch bewuste gram te halen.

ik zal proberen , voorbij mijn steeds opkomende boosheid als hij in beeld is, te relativeren zoals aanbevolen

heb je ook een geruststellend betoog voor het geval trump komt te overlijden en zijn vice president -nog gemener- de rol overneemt?

3 Reacties
Jos Scholte
Jos Scholte8 jan. 2025 - 15:41

Wat ik begrijp is Vance meer het type dat met iedere wind mee waait. Maar om je gerust te stellen: Dan wordt Musk president, via AI tot Trump omgetoverd en verdwijnt J.D.Vance met een ijzeren masker op zijn hoofd in een toren in Frankrijk. Suske en Wiske gaan hem proberen te bevrijden maar verdwalen op een eiland in de stille Zuidzee. Het is waar, het stond op X.

LaBou
LaBou 8 jan. 2025 - 17:21

"het zijn wel ca de helft v.d. USA’ers [niet amerikanen want er is zuid + noordamerika dat vele malen groter is dan de VS] die op deze dwaze oude oranje kakfiguur hebben gestemd om hun eigen ondoordachte doch bewuste gram te halen.

.

Het is erger: amper de helft van de Amerikanen gaat stemmen en dus heeft feitelijk iets meer dan een kwart op deze oranje trol gestemd.

Konings2
Konings28 jan. 2025 - 17:38

@ Jos

Er is in ieder geval 1 lichtpuntje: Musk kan nooit en te nimmer president van de VS worden. Hij is niet in de VS geboren en is daardoor per de grondwet uitgesloten van het presidentschap.

agnar123
agnar123
8 jan. 2025 - 13:40

Elon Musk heeft op X de gebruikers gevraagd om te stemmen over het volgende idee. De USA zou Engeland moeten bevrijden van zijn dictatoriale regering met militair ingrijpen.

Dat is een oproep tot terrorisme en aanzetten tot terrorisme.

Ik roep de EU op:

- Om Muks niet meer toe te laten op Europees grondgebied.

- Om Musk op de lijst te zetten van terroristen.

- Om X te verbieden.

Trump en Musk beginnen steeds meer te lijken op Hitler en Goebbels.

Daarom: Boycot Musk, boycot Tesla, boycot X, boycot alle publieke figuren die gebruik blijven maken van X.

En vooral: Boycot crypto currencies zoals BitCoin. Musk heeft een groot deel van zijn vermogen in BitCoin zitten en kan het er niet uithalen. Als hij veel verkoopt, stort de waarde van dit fantasie product in. Daarom wil hij via Trump Amerika laten investeren in crypto. Dan kan hij de Amerikaanse belastingbetaler laten opdraaien voor zijn slechte beleggingen.

nesseweert
nesseweert
8 jan. 2025 - 13:24

Mooi gezegd, ik snap de overdreven aandacht voor Trump ook niet, van de verkiezing van deze man heeft vrijwel geen effect op ons doen en laten, dus moeten we daar ook zo naar handelen.

2 Reacties
Karingin
Karingin8 jan. 2025 - 15:17

En of zijn handelen, of zelfs zijn aanwezigheid effect heeft op ons doen en laten! Grote spelers op de wereldmarkt likken bij voorbaat zijn reet, uit pure angst gemarginaliseerd te worden - met name de techies, die helaas wel hele dikke vingers in de economische én sociaal-maatschappelijke pap hebben. Bezos die zijn mediabedrijven censuur oplegt, Zuckerberg die moderatie opeens laat vallen, Musk die al zo diep in de anus van Trump zit dat die zich er ongemakkelijk bij begint te voelen. Als je denkt; ik zit niet op Facebook dus het zal mijn tijd wel duren, dan heb je niet door hoe diep die bedrijven in ons dagelijks leven zijn doorgedrongen, hoe vervlochten ze zijn met andere branches en hoe dit soort ontwikkelingen zich als een olievlek zou kunnen uitbreiden.

--

Trump kan bv. door crypto volledige handelingsvrijheid te gunnen de hele wereldeconomie schaden. Hij kan door regulering en wetgeving af te schaffen en in de toekomst tegen te houden, de macht in handen leggen van "ondernemers" en kapitalisten die mensenrechten maar een sta in de weg vinden.

Heb jij strax te maken met een robot die jouw zorgvraag moet beoordelen en zomaar kan beslissen dat behandeling niet rendabel is, om maar een voorbeeld te noemen

Willem V
Willem V8 jan. 2025 - 17:34

@Karingin Vergeet bij 'grote spelers' ook niet onze kersverse NAVO-chef en lachebekje Rutte niet, die na een bezoek aan de grote oranje baby meteen in zijn maidenspeech waarschuwde dat we ons moesten voorbereiden op oorlog.

Ik las met plezier de vrolijk makende analyse van Jos Scholte, maar heb niet zoveel vertrouwen in de standvastigheid en de eigen koers die Europa zou moeten varen.

Inzicht
Inzicht
8 jan. 2025 - 11:59

Top artikel! Trump is een blaaskaak die de éne mislukking camoufleert met het volgende megalomane plan.

De EU moet idd vriendelijk glimlachend consequent met gelijke munt terugbetalen.

Echter in Europa moeten we ook meebewegen met de stroom. Uit de lof die de films van Halina Reijn krijgen toegezwaaid, blijkt eens te meer dat het diversiteitsbeleid wel wordt beleden, maar niet wordt beleefd. Elk individu behoort gelijke kansen te krijgen, ongeacht sekse of afkomst, maar het afdwingen van maatschappelijke gelijkheid tussen vrouwen en mannen is een brug te ver, of dit nu wel of niet een goed idee is.

Juppé🎗
Juppé🎗
8 jan. 2025 - 11:30

Vive le Québec libre!

Altijd op de hoogte blijven van het laatste nieuws?

Meld je hieronder gratis aan voor Joop NL. Iedere donderdag een selectie opvallende nieuwsverhalen, opinies en cartoons in je mailbox.

BNNVARA LogoWij zijn voor