1.093
37

Hoogleraar Forensische psychologie

Dr. Corine de Ruiter is hoogleraar Forensische psychologie aan de Universiteit Maastricht en tevens werkzaam in eigen praktijk. Zij verricht wetenschappelijk onderzoek op het grensvlak van psychiatrie en strafrecht. Daarnaast treedt ze regelmatig op als getuigedeskundige in de rechtszaal. Corine de Ruiter levert met enige regelmaat bijdragen in Nederlandse schrijvende en audiovisuele media. Met haar publieke optredens probeert zij de psychologie uit haar ivoren toren te halen en kennis over de relatie tussen psychische stoornissen en crimineel gedrag te verspreiden. Op het internet kunt u haar vinden op: www.corinederuiter.eu.

Opstand voor vrijheid

Waarom kunnen mensen zich zo moeilijk voorstellen dat de demonstranten in Egypte ‘gewoon’ strijden voor hun vrijheid?

We leven in enerverende tijden. Het nieuwe decennium is nog geen twee maanden oud en in diverse Arabische landen is de geest uit de fles. In Tunesië is de dictator gevlucht, in Algerije komt de bevolking nu ook in beweging, en in Egypte is het Tahrirplein al meer twee weken gevuld met duizenden Egyptenaren, wat nu dus heeft geleid tot het vertrek van ‘president’ Mubarak. Het laatste protest raakt mij tot nu toe het meest, omdat het zo massaal is en zo puur lijkt. En ook omdat verschillende religieuze groepen, die elkaar soms naar het leven staan, nu samen strijden voor democratie.

In mei 2002 was ik op vakantie in Egypte. Er waren bijna geen toeristen, want het was de lente na de aanslagen op de Twin Towers, en reisorganisaties hadden daarna ‘voorzichtig’ ingekocht. Op onze Nijlcruise van Aswan naar Luxor waren we met 17 Nederlanders aan boord van een schip bedoeld voor 120 personen. In Cairo kregen we met zijn vijven een rondleiding langs de schatten van Toetanchamon in het Egyptisch Museum. De ontroerende schoonheid van de antieke tempels, graftomben en andere cultuurschatten, kon niet verhullen dat Egypte een land van immense tegenstellingen was. Schrijnende armoede, vrouwen die nauwelijks zichtbaar waren in het maatschappelijke verkeer, maar ook: interessante gesprekken met goed opgeleide intellectuelen, het was er allemaal. En overal staarde het hoofd van Mubarak je vanaf grote billboards aan.
Revoluties zijn natuurlijk van alle tijden en dictaturen hebben er een abonnement op. Toch vraagt iedereen zich af waarom dit juist nu gebeurt. Wat was de spreekwoordelijke druppel? De Egyptenaren lijken ‘geïnfecteerd’ door de gebeurtenissen in Tunesië, maar er moet toch al een voedingsbodem geweest zijn. Commentatoren in de media wijzen op de voedselcrisis. De Egyptenaren zouden boos zijn omdat de voedselprijzen de pan uit rijzen, maar op het vredesplein heb ik niemand gehoord over honger. Blijkbaar kunnen mensen zich niet voorstellen dat de demonstranten in Egypte ‘gewoon’ strijden voor hun vrijheid. Het past natuurlijk ook helemaal niet in het wereldbeeld van onze peroxide-blonde islamhater, die er opvallend over zwijgt.
Wij hadden hier in het kille Nederland onze eigen opstand der wetenschap, die effect heeft gesorteerd. Staatssecretaris Halbe Zijlstra heeft in elk geval een deel van zijn onzalige plannen in de prullenbak gekieperd. Universiteiten en hogescholen worden niet gekort als studenten ‘te langzaam’ studeren. Ook Halbe heeft inmiddels begrepen dat zo’n maatregel tot perverse InHolland-toestanden kan leiden. Maar het wetsvoorstel waarmee hij studenten gaat beboeten voor lang studeren blijft, ondanks een negatief advies van de Raad van State, gehandhaafd. Halbe heeft geen psychologie gestudeerd. Dan had hij geweten dat zo’n strafboete geen effect heeft op studeergedrag. Alleen ons parlement (de Eerste Kamer is relevanter dan ooit!) kan nu nog tegen stemmen. Als onze Kamerleden dat niet doen, krijgen de bureaucraten in ons land weer fijne nieuwe regels om te handhaven. En is er weer een beetje vrijheid (én eigen verantwoordelijkheid) geofferd. Maar waarvoor?
Deze column verscheen, in iets gewijzigde vorm vanwege de snelle veranderingen in Egypte, op 10 februari ook in het universiteitsblad Observant van Maastricht University.

Geef een reactie

Laatste reacties (37)