2.280
43

Econoom

David Hollanders (1978) doceert finance aan de Universiteit van Tilburg

SP beste financieel paragraaf, Groen Links en PvdA gedeeld tweede

Deel 3 van een serie, waarin Joop-opiniemakers zich buigen over de verkiezingsprogramma's van de politieke partijen.

Tot aan de verkiezingen zullen diverse van onze opiniemakers zich buigen over de verschillende verkiezingsprogramma’s. Zij zullen elk de paragrafen onder de loep nemen die onder hun expertise vallen. Vandaag David Hollanders over hoe er wordt omgegaan met de financiële sector in Nederland.

Ten einde faillissementen te voorkomen, heeft het kabinet het dienstig geacht in 2008-2009 100 miljard aan de financiële sector te fourneren. Of deze prijzige regeling de best denkbare is, hebben politieke partijen ruim anderhalf jaar kunnen overdenken. De in partijprogramma’s neergelegde uitkomst wisselt.

Voor de hand liggende maatregel is een hogere kapitaaleis. Dan hebben banken hogere reserves zodat ze minder snel in de problemen komen. SP en Groen Links noemen dit niet (hoewel op grond van de rest van het programma aannemelijk is dat ze  voor zijn). De PVDA pleit er ondubbelzinnig voor, terwijl CDA (dat van een ‘adequate’  kapitaaleis rept) en D’66 (dat er geleidelijk naar streven wil) wel voor zijn zonder daarbij veel gevoel voor urgentie aan de dag te leggen.

Thans zijn banken verzekerd door de staat tegen faillissement met als verschil met gewone verzekeringen dat banken daarvoor niet betalen. Een bankenbelasting adresseert dit en kan er en passant voor zorgen dat banken minder risico nemen als deze belasting van grootte en/of risicoprofiel afhangt. Wie denkt dat hier niets tegen is, heeft buiten het CDA en D’66 gerekend, die dit punt althans ongenoemd laten in tegenstelling tot de andere drie partijen.
Beperken van bonussen wordt door menigeen als losstaand van bankregulering gezien, soms grapjassend gekwalificeerd als jaloeziebelasting. Zoals in een recent verschenen CPB-document betoogd gaat die vlieger niet op en het is evenmin om te lachen. Bonussen zetten aan tot risicovol beleggen. Daarnaast gaan bonussen ten koste van de kapitaalbuffer. Voor de redding van ABN van 30 miljard (naast 30 miljard leningen) werd in 2007 alleen al 2 miljard aan bonussen uitgekeerd.  Als die (let wel: op grond van discutabele boekhouding uitgekeerde) bonussen in het eigen vermogen gelaten waren, had de overheid 2 miljard minder hoeven stuk slaan. Niet elke partij denkt er zo over, daar D 66 het adagium dat talent beloond worden moet omarmt zonder daarbij op de prangende vraag in te gaan wat een failliete financiële sector over dit talent zegt. SP is uitgesproken tegen bonussen, terwijl PvdA de bonus-cultuur hekelt.
Vierde maatregel is de zogenaamde Tobin-belasting op financiële transacties. Thans betaalt men 19% BTW bij aanschaf van een kleurenpotlood maar een wedje leggen op het aantal huisuitzettingen is onbelast. Dat is ergens curieus en hoe dan ook economisch desastreus. Zo een belasting ontmoedigt sociaal onwenselijke speculatie en bellen blazen op de beurs (op grond waarvan weer onterechte bonussen uitgekeerd worden). SP is hier voor terwijl Groen Links het bepleiten wil in internationaal verband; of dit een onderschatting van de problematiek is of een overschatting van Nederland zijn overredingskracht, maakt niet uit voor de overweging dat er op deze al zo dikwijls heilloos gebleken wijze weinig van komt.
Bij deze oplossingen blijft het niet als het aan sommige partijen ligt. De PvdA en de SP pleiten voor aanpassing van faillissementswetgeving en de SP voor de oprichting van een nationale investeringsbank. Dit maakt dat niet alleen de verliezen voor de overheid zijn maar ook de winsten en het is lastig om dat onredelijk te noemen. 
De nochtans ongenoemde VVD zwijgt over bankregulering en dat is in hun geval misschien ook maar het beste. Daarmee vergeleken steken CDA en D66 gunstig af maar hun plannen zijn met hun immer grote vertrouwen in zelfregulering halfbakken. De PVDA, Groen links en SP komen wel met concrete voorstellen. Hierbij zij aangetekend dat de PVDA in Paars bankregulering niet bepaald verbeterd heeft. Positief bezien is hier sprake van voortschrijdend inzicht. Wie daar niet geheel zeker van is, moet bij Groen Links en vooral de SP zijn. 

Lees ook deel 1: Nico Haasbroek over de mediaparagrafen.

En deel 2: Harrie Verbon over de financiële onderbouwing van de partijprogramma’s.

Geef een reactie

Laatste reacties (43)