Laatste update 12:11
4.870
93

eindredacteur Joop

Francisco van Jole is journalist en eindredacteur van Joop.
Verder is hij politiek commentator bij De Nieuws BV en presentator van Draad, een politieke talkshow in Arminius te Rotterdam.

Stoere stumperds in SUV’s slopen de planeet

Wat de krant niet vermeldt is dat SUV's juist door de Amerikaanse autoindustrie zijn bedacht om de milieumaatregelen te omzeilen

cc-foto: Guillaume Vachey

De Volkskrant opent vandaag met het bericht dat de CO2 van auto’s stijgt: Personenauto’s zijn de laatste jaren juist meer CO2 gaan uitstoten in plaats van minder. De reden: “Europeanen zijn massaal SUV’s gaan rijden. (…) Vanwege hun hoge vorm en gewicht is het verbruik, en daarmee de CO2-uitstoot, van dit type auto veel hoger.”

De krant baseert zich op een onderzoek van de Europese milieuorganisatie Transport & Environment en spreekt van “een opvallende constatering omdat de autofabrikanten de toegenomen CO2-uitstoot juist wijten aan de massale inruil van diesels voor benzine-auto’s (die meer CO2 uitstoten)”. De autoindustrie die het met de feiten niet zo nauw neemt, dat is inderdaad opvallend. Je verwacht het gewoon niet van bedrijven die de samenleving jarenlang hebben voorgelogen met hun sjoemelsoftware. Opvallend is ook dat Transport & Environment die stijging anderhalf jaar geleden ook al meldde maar dat toen niet werd opgepikt. Voortschrijdend inzicht valt altijd toe te juichen al vraag ik me wel eens af of het voortschrijden snel genoeg gaat om de opwarming van de aarde in te halen.

Wat de krant niet vermeldt is dat SUV’s juist door de Amerikaanse autoindustrie zijn bedacht om milieumaatregelen te omzeilen. In de jaren ’70, na de oliecrisis, stelde de Amerikaanse overheid drastisch regels op om het brandstofverbruik van personenauto’s, die toen nog krankzinnige hoeveelheden benzine slurpten, te verminderen. Kleine vrachtwagens en bestelbussen werden na een effectieve lobby van het bedrijfsleven van de regel uitgezonderd en voilà zo kwam er een maas in de wet, groot genoeg om er met een SUV doorheen te rijden. De autofabrikanten begonnen prompt een nieuw type auto te ontwerpen en te promoten: de SUV, een vrachtwagen voor het gezin die niet onder de brandstofregels viel. De SUV is ontworpen voor het resultaat waar de Volkskrant vandaag mee opent. Wat pas echt opvallend is, is dat kennelijk niemand dat – meer – weet.

Er is meer aan de hand met de SUV, die ik zelf liever Bagdad-shoppers noem dan PC Hooft-tractoren, het zijn immers modieus vormgegeven pantserwagens die eigenlijk van de openbare weg geweerd zouden moeten worden. Héél lang geleden schreef ik er dit over, op het inmiddels digitaal ondergestofte deel van mijn eigen site:

STOERE STUMPERDS
SUV’s heten ze, ofwel Sports Utility Vehicles. ‘Weer zo’n LPF-er’, denk ik als ik zo’n agressieve opzij-opzij-grill in de achteruitkijkspiegel zie opduiken. Het zijn auto’s die er met hun grote stevige ronde vormen uit zien als bodybuilders. Het zijn de horecaportiers van de weg.

Onwillekeurig roept de SUV associaties op met een persoonlijkheidsprobleem of compensatiedrang bij de eigenaar. Waarom rijdt een mens rond in een auto die meer toegerust lijkt voor een invasie in Irak dan de wekelijkse boodschappen?
Onderzoek van de Amerikaanse auto-industrie bevestigt het vooroordeel. “Bestuurders van SUV’s zijn mensen die geplaagd worden door onzekerheid en ijdelheid. Ze zijn regelmatig nerveus over hun huwelijk en voelen zich ongemakkelijk met het ouderschap. Bovendien hebben ze geen vertrouwen in hun eigen rijvaardigheid”, citeert het opinieblad The New Republic genoeglijk uit het nieuwe boek High and Mighty over het SUV-verschijnsel.

Het is dus allemaal waar wat ik over deze patjepeeërs op te grote wielen dacht. Het zijn losers die denken dat ze lef hebben door te doen alsof. Dat is prettig. Maar het kan nog erger.

In de Volkskrant van vandaag een artikel over de ludieke media-acties die in de Verenigde Staten gevoerd worden tegen deze voertuigen omdat het brandstofslurpers zijn: “In televisiespotjes worden de bezitters van terreinwagens – in Amerika bekend als SUV’s – afgeschilderd als mensen die indirect bijdragen aan het terrorisme. ‘Dit is George’, luidt de tekst bij beelden van een man die zijn terreinwagen staat vol te tanken. ‘En dit zijn de terroristen die geld krijgen, iedere keer dat George zijn tank vult’.”

Zoveel weerstand roept vanzelf weer mededogen op. Die arme onzekere, slecht autorijdende vaders hebben het al zo moeilijk en dan krijgen ze ook nog zo’n lading kritiek over zich heen.

Dat medelijden is niet terecht want SUV-bestuurders behoren tot de categorie mensen die zich het beste laat omschrijven als ‘bewuste asocialen’. Ze líjken niet alleen horken, ze zijn het ook. En niet omdat ze dom zijn maar omdat ze minstens ook slecht zijn. Eén van de verkoopargumenten voor een SUV is dat bij een botsing het de ander is die sterft. Ik zie ze al grijnzen bij alleen het idee.

Handig om te weten als je er ooit een met pech langs de weg ziet staan.

Dat was op 15 januari 2003, 16 jaar geleden.

Vier jaar later belichtte ik de kwalijke rol van de SUV in een aflevering van de serie tv-essays Is Dat Eigenlijk Wel Zo? als het gaat om het veiligheidsgevoel in de samenleving. NRC constateerde (shameless self promotion): Voor een meer intelligente combinatie van beeld en betoog, kunt u terecht bij het onderscheidende VARA-programma Is dat eigenlijk wel zo? Daarin „wokt” Francisco van Jole zijn „werkelijkheid” (ipse dixit), gisteren over de vraag waar het groeiende onveiligheidsgevoel vandaan komt. Als een Nederlandse Michael Moore verknoopt hij (archief)beelden uit nieuws en film met grafieken en cijfers, goochelend met oorzaken en gevolgen. Spitsvondige en eigenzinnige filosofietjes, een tikje te snel soms, maar goed voor vijfentwintig minuten op-het-puntje-van-je-stoel-tv –- en hoe vaak komt dat voor? Hoe het afliep met het onveiligheidsgevoel? Volgens Van Jole woekert dat welig door het commerciële emonieuws op televisie. En door de PC Hooft-tractor.

Hier die aflevering uit de oude doos:

De laatste tijd laait de discussie op om auto’s te weren uit de steden. Tot voor kort was dat een radicaal idee maar met het voortschrijdend inzicht blijkt het omgekeerde het geval: het toestaan van auto’s in steden is eigenlijk krankjorum. In Parijs bijvoorbeeld is het gemeentebestuur gaan inzien dat slechts 10 procent van de verplaatsingen per auto wordt afgelegd maar dat de auto ondertussen 50 procent van de publieke ruimte in beslag neemt. Dat zijn geen normale verhoudingen meer.

Autovrije steden, het is een mooie toekomst om naar toe te werken maar we kunnen al meteen beginnen met het weren van SUV’s. Dan daalt de verkoop, daarmee ook de CO2-uitstoot en wie weet ook het gevoel van onveiligheid.

Geef een reactie

Laatste reacties (93)