3.787
140

Historicus

Han van der Horst (1949) is historicus. Hij schreef onder meer The Low Sky: understanding the Dutch', Nederland: de vaderlandse geschiedenis van de prehistorie tot nu, Een bijzonder land, het grote verhaal van de Vaderlandse geschiedenis, Onze Premiers en Schep Vreugde in het Leven, Levenslessen uit de grote depressie. Op elke laatste zondag van de maand is hij om elf uur in de ochtend te horen als boekbespreker in het VPRO-radioprogramma over geschiedenis OVT.

Tropeninstituut pleurt bibliotheek in container

'Vanwege de door PVV en VVD aangeblazen geest van korte-termijn-winst werd het KIT een jaar of twee geleden op het Ministerie van Buitenlandse Zaken tot flauwekul verklaard'

Vlak bij Artis steken de torens van het Koninklijk Instituut voor de Tropen trots de hoogte in. Het indrukwekkende gebouw is ooit gefinancierd door het koloniale bedrijfsleven dat een kenniscentrum nodig had voor tropische producten, maar er was ruimschoots plek voor andere onderwerpen, zoals gezondheid en cultuur. Een groot museum moest de belangstelling van het Nederlandse volk levend houden.

Tegenwoordig is het Koninklijk Instituut voor de Tropen, of het KIT zoals insiders zeggen, nog steeds een internationaal hooggewaardeerd kenniscentrum met een prachtig museum, maar de afhankelijkheid van het bedrijfsleven is verdwenen. De overheid werd de voornaamste financier want die zag het belang in van een groot instituut dat zich met de tropen – zo belangrijk voor heden en verleden van Nederland – bezig hield. Helaas is de mentaliteit in de politiek veranderd. Vanwege de door PVV en VVD aangeblazen geest van korte-termijn-winst werd het KIT een jaar of twee geleden op het Ministerie van Buitenlandse Zaken tot flauwekul verklaard. Er kwam geen subsidie meer. Blijkbaar had men in de directiekamers van het grote internationale bedrijfsleven minder visie dan een eeuw geleden, want uit die hoek kwam geen soelaas.

Nu is er geen geld meer voor de gigantische, unieke bibliotheek die het KIT gedurende zijn bestaan opbouwde, dus die gaat met de vuilnisman mee. Dat wil zeggen: voor zover andere wetenschappelijke bibliotheken het materiaal niet op wensen te halen. De verzameling wordt weg gepleurd. Ze donderstralen de hele kolerezooi in de container. Een andere manier om dit beleidsvoornemen van het KIT te formuleren is er niet.

Het besluit om het Tropenmuseum te offeren was al genomen. De directie van het KIT hoopt het bedrijfsonderdeel dat zich met medisch onderzoek bezig houdt nog te redden. Misschien krijgt dat wel genoeg betaalde opdrachten. De rest gaat dicht. Ze zullen het monumentale gebouw ook wel moeten afstoten op den duur, dat kan dan gaan rotten en in verval raken. Als symbool voor wat er met een land gebeurt dat achteloos opruiming houdt onder zaken van grote waarde die niet meteen in dividend zijn uit te drukken, of zich laten vangen in ‘resultaatafspraken’.

Deze afgedwongen teloorgang, deze gigantische vernietiging van financieel, sociaal en cultureel kapitaal is tekenend voor ons geestelijk klimaat, voor de kortzichtigheid die tegenwoordig in leidende kringen als grootste wijsheid geldt. Men heeft dat dure KIT eens stevig ‘aangepakt’.

Wie in Amsterdam het Centraal Station verlaat ziet daar aan de overkant van het Damrak een nep-oud gebouw dat geloof ik ongeveer even oud is als het KIT. Daar staat op geschilderd: “De cost gaat voor de baet uit”. Als wij het buitenland de rug toekeren, dan zal het buitenland ons de rug toekeren. Toevallig gaat de kennis van het KIT ook nog over landen waar ze tegenwoordig indrukwekkende groeipercentages noteren, waar we zijn moeten om de economische boot van de eenentwintigste eeuw niet te missen.

Nu zegt U wellicht: “Wat is dat voor een manier om de betekenis van alles te reduceren tot hoeveel geld je er op den duur mee kunt verdienen?”. U hebt gelijk. De sloop van het KIT doet afbreuk aan de kwaliteit van land en samenleving. Alles in geldelijke termen zien doet daar net zo goed afbreuk aan. Anderzijds: aan de échte argumenten gaan de hedendaagse machthebbers schouderophalend voorbij.  Zelfs de PvdA zou Batavus Droogstoppel, makelaar in koffie, tegenwoordig graag kandidaat stellen. Als minister Ploumen hem ziet lopen op de Lauriergracht, voelt ze een licht blosje op haar wangen. Ze denkt: “Wat een knappe man!”


Laatste publicatie van Han van der Horst

  • Nepnieuws

    Een wereld van desinformatie

    Februari 2018


Geef een reactie

Laatste reacties (140)