14.535
268

Historicus

Han van der Horst (1949) is historicus. Hij schreef onder meer The Low Sky: understanding the Dutch', Nederland: de vaderlandse geschiedenis van de prehistorie tot nu, Een bijzonder land, het grote verhaal van de Vaderlandse geschiedenis, Onze Premiers en Schep Vreugde in het Leven, Levenslessen uit de grote depressie. Op elke laatste zondag van de maand is hij om elf uur in de ochtend te horen als boekbespreker in het VPRO-radioprogramma over geschiedenis OVT.

Het heeft zeker weer niets met de islam te maken!

Sommige mensen doen met een beroep op de islam de verschrikkelijkste dingen, anderen overhandigen de hele mensheid de prachtigste geschenken.

cc-foto: Ninian Reid. Moslima’s protesteren in Londen tegen islamistisch terrorisme na de aanslag bij Westminster eerder dit jaar.

Nog geen minuut nadat de aanslagen in Londen wereldnieuws werden, begon het al: op het internet werden om met GeenStijl te spreken de niksmetdeislamtemakenroepers uitgebreid gehoond. Er was sprake van de religie van de vrede en hoe links/de elite weer eens wegkeek. Op The Post Online schrijft reaguurder Thea van Puffelen: “Kom er maar in rutte, je hoeft alleen de plaatsnaam te veranderen……Te erg voor woorden en dat in naam van de re lieg ie van de “vrede”, maar dat zal niet benoemd worden door al die gekken die gaan zingen en zeggen wees welkom..”. Toon en inhoud ineen. Van Puffelens kreet van verontwaardiging en frustratie was symptomatisch voor een tsunami aan woedeuitbarstingen vanuit alle uithoeken der aarde.

Zo klaar als een klontje
Natuurlijk hebben die aanslagen met de islam te maken. Dat is zo klaar als een klontje. De daders beweren het zelf. Dat is een belangrijke constante in het terrorisme dat Europa deze eeuw treft. De vraag is alleen: wat heb je aan die constatering? De Taj Mahal heeft ook met de islam te maken. Datzelfde geldt voor de innerlijke motivatie van Londens burgemeester Sadiq Khan. Hij heeft dat gemeen met zijn Rotterdamse collega Ahmed Aboutaleb. Hun beleid heeft net zoveel met de islam te maken als de schanddaden van IS en het tuig dat uit naam van het kalifaat denkt te handelen.

Dat komt omdat de islam als onderdeel van de tastbare werkelijkheid niet bestaat. Je kunt de islam niet horen, niet zien, niet aanraken, niet ruiken, niet eten, niet inademen. Het is een begrip waarvan de inhoud wordt bepaald door mensen. Niet door moslims, maar door mensen. Zo speelt het islambegrip van Geert Wilders een grote rol in de Nederlandse politiek. Daarom kan de islam buiten de menselijke hersenen niet kan bestaan. Tenzij het leven op aarde wordt gemonitored door aliens die daarmee doorgaan als onze soort is uitgestorven.

Nationaalsocialisme
Dat geldt niet alleen voor de islam maar voor alle levensbeschouwingen. Het nationaalsocialisme bijvoorbeeld. Ook dat bestaat slechts in de geest van mensen. Het verschil met de islam is echter dat er onder de aanhangers veel meer consensus bestaat over wat het inhoudt. Je kunt dan ook vrij precies voorspellen, hoe de samenleving eruit zal zien die door aanhangers van het nationaalsocialisme wordt vormgegeven: een dictatuur met een uitroeiingsbeleid tegen mensen die niet tot de volksgemeenschap worden gerekend, in het bijzonder de joden.
In het algemeen dragen politieke levensbeschouwingen een veel homogener karakter dan godsdienstige, hoewel dat ook niet altijd het geval is. Zo kun je met liberalisme tamelijk veel kanten op.

Visioenen
Wat zijn de bronnen van het islambegrip? Moslims beroepen zich op de koran, het letterlijke woord gods en de hadith, een reeks herinneringen van tijdgenoten aan woorden en daden van de profeet Mohammed, die vaak pas lang na zijn dood op schrift zijn gesteld. Tijdens zijn leven maakte Mohammed op allerlei momenten teksten van God bekend, die hem tijdens visioenen zouden zijn gedicteerd. Ze slaan meestal op actuele omstandigheden waar de profeet mee te maken had, maar zijn door de moslims toepasbaar verklaard voor alle tijden. Exact zoals de christenen dat met hun bijbel doen, terwijl je toch kunt zien dat veel verhalen en voorschriften een nauwe samenhang vertonen met specifieke situaties in een specifieke tijd. Ook de anekdotes uit de hadith hebben vaak met bijzondere gevallen te maken.

Poëzie
Wie de koran met onbevangen oog opslaat, ontdekt dan ook dat de Almachtige op onduidelijke wijze met de mensen communiceert. Je kunt er werkelijk alle kanten mee op. Je mag zelfs stellen dat Hij zich regelmatig tegenspreekt. Dit wordt nog versterkt door het feit dat het Opperwezen voor poëzie heeft gekozen om zijn woord te openbaren. Gewoonlijk brengen dichters in dezelfde tekst verscheidene boodschappen. Probeer dan maar eens vast te stellen wat hij eigenlijk bedoeld heeft.

Iets dergelijks is zichtbaar in de bijbel. Het grote verschil tussen beide bundels is dat Allah geldt als de auteur van de koran terwijl de bijbel mensenwerk is dat alleen maar kon worden verricht door goddelijke inspiratie.

De anekdotes uit de hadith bieden weinig soelaas. Mohammeds woorden en daden getuigen van weinig gevoel voor consistentie. Dit alles is een belangrijk verschil met de voor geen misverstanden vatbare inhoud van Mein Kampf of het pamflettistisch oeuvre van Lenin, waarvan ik hier alleen maar “Wat te doen?” noem, “De proletarische revolutie en de renegaat Kautsky” en “Een stap voorwaarts, twee stappen achterwaarts”.

Containerbegrip
De heilige teksten hebben onder de moslims dan ook voornamelijk tot verdeeldheid geleid, vaak zo scherp dat zij tot koude en oorlogen leidden. Dat kenmerkte bijvoorbeeld eeuwenlang de onderlinge relaties tussen het soennitische Ottomaanse en het Sji’itische Perzische rijk. De huidige conflicten in het Midden-Oosten spelen zich voor het grootste deel langs dezelfde levensbeschouwelijke scheidslijnen af. Professor Maarten Brands gebruikt graag het woord “containerbegrip”. Je kunt het naar believen zelf kunt invullen. Het gebruik van zo’n begrip schept vooral verwarring.

Het geeft misschien een goed gevoel om woedend op te tikken: “Het is de islam!” Of: “Daar hebben we de religie van de vrede weer”. Maar je kunt er verder niets mee. Helemaal nada. Naks. Je had net zo goed een vloek kunnen slaken. Dat lucht ook op.

Sommige mensen doen met een beroep op de islam de verschrikkelijkste dingen, anderen overhandigen de hele mensheid de prachtigste geschenken. De Duizend en een Nacht is expliciet geschreven tot de grotere glorie van Allah. Geldt trouwens ook voor De Geparfumeerde Tuin. Overal kan islam achter zitten, de islam niet.

Als je een levensbeschouwing de schuld wilt geven van terroristische aanslagen, dan is dat niet de islam tout court maar de islam zoals de daders die zien. Nu wordt ook duidelijk waarom zoveel moslims zeggen: “Die gekken zijn geen islamieten”, of: “Hun daden hebben niets met de islam te maken”. Zij bedoelen daarmee de islam zoals zij die zien. Daar passen geen aanslagen op onschuldigen bij.

Geen enkele zin
In het licht van het bovenstaande heeft het dan ook geen enkele zin om op zoek te gaan naar de ware of de zuivere islam. Je kunt er met historische onderzoeksmethoden wel ongeveer achter komen hoe het allemaal door Mohammed en zijn tijdgenoten beleefd werd maar dan bedrijf je cultuurgeschiedenis van het Arabisch schiereiland in de zevende eeuw na Christus. Dat zegt niets over de werkelijke bedoelingen van God zoals ze tot uiting komen in die vage, voor zoveel interpretaties vatbare en poetische koran. De ware, de zuivere islam bestaat niet, wat de salafisten (of Geert Wilders) ook mogen beweren.

De bedoelingen van de terroristen zijn wel duidelijk. Hun interpretatie van de islam levert een misdadige en gevaarlijke praktijk op. Zij zijn de vijand. Tegen hen moeten wij ons verenigen. Samen met Ahmed Aboutaleb, Sadiq Khan en alle andere moslims die walgen van de manier waarop hun heilige boek en hun religieuze tradities worden aangegrepen om dood en verderf te zaaien. Het getuigt van gevaarlijke domheid om deze bondgenoten de deur te wijzen omdat er islam in hun denken zit.

Een oorlog voer je op basis van kalm beraad en rustig overleg. Wie nu denkt dat het bovenstaande weer zo’n typisch voorbeeld is van wegkijken en goedpraten, draagt niet bij aan de overwinning van het westen maar is daarvoor een hinderpaal. Die verspilt te veel zijn energie aan strijd op plekken waar de vijand zich niet bevindt. Geloof mij, dat ziet de vijand graag. Daar geniet hij elk moment van.


Laatste publicatie van Han van der Horst

  • Nepnieuws

    Een wereld van desinformatie

    Februari 2018


Geef een reactie

Laatste reacties (268)