Laatste update 10 december 2017, 15:22
38

Russische trollen geciteerd in Nederlandse media

Nederlandse media hebben in nieuwsberichten informatie gebruikt afkomstig van Russische trollen. Dat blijkt uit een uitgebreid onderzoek van NRC. In de afgelopen twee jaar werden zulke trollen ten minste dertig keer geciteerd door nieuws- en opiniesites.

Het is inmiddels bekend dat het Russische Internet Research Agency (IRA), dat nauw gelinkt is aan het Kremlin, een horde internetgebruikers aanstuurt om nep- of misleidend nieuws de wereld in te sturen. Eerder dit jaar bleek bijvoorbeeld dat op Facebook een zeer groot aantal advertenties was aangemaakt, specifiek om Amerikaanse kiezers te beïnvloeden in de aanloop naar de presidentsverkiezingen. Vorige maand nog waarschuwde minister Kasja Ollongren (Binnenlandse Zaken) dat ook Nederland doelwit is.

NRC begon zijn onderzoek met een lijst twitteraccounts waarvan Twitter zelf heeft onthuld dat de informatie op die accounts van het IRA kwam. Sommige accounts hadden tienduizenden volgers, een enkeling zelfs meer dan honderdduizend, schrijft de krant. De tweets die vanaf die accounts werden verstuurd, werden vele malen gedeeld en een aantal werd overgenomen door nieuwssites in binnen- en buitenland, politici en beroemdheden.

Ondanks dat Twitter de betreffende accounts inmiddels allemaal heeft gesloten, kon NRC toch de tweets zelf achterhalen. Dit omdat de tweet zelf dan wel was verdwenen, maar in veel gevallen (een deel van) de tekst of de gebruikersnaam wel achterbleven op de sites waar ze werden gebruikt.

Op Joop werd eenmaal zo’n tweet gebruikt. Dat gebeurde in januari van dit jaar bij een artikel over de schietpartij op het vliegveld van het Amerikaanse Fort Lauderdale. De tweet die, met andere tweets werd gebruikt als illustratie bij de gebeurtenissen, was al door Twitter verwijderd. Ook bij RTL Nieuws, de Telegraaf en NRC zelf werd één tweet afkomstig van een trol aangetroffen. Andere sites waar dit gebeurde waren TPO (2), AD (3), Dagelijkse Standaard (4) en de Volkskrant (4). De gebruikte tweets bevatten verder geen misleidende informatie.

Dat gebeurde wel op GeenStijl (6) en de uit GeenStijl ontsproten zender Powned (7). Zo publiceerde GeenStijl op 3 augustus vorig jaar een artikel gebaseerd op de tweet van een troll. Die beweerde dat jongeren in Parijs een bus in brand staken waarbij ze ‘Allahu akbar’ scandeerden. Vervolgens werd gelinkt aan een column van Arnon Grunberg waarin staat dat gelatenheid de beste reactie is op terroristisch geweld. Later blijkt dat er weliswaar een bus in brand was gestoken, maar zowel de Franse media, politie en omstanders ontkennen dat er islamitische leuzen zijn geroepen. Een soortgelijk onzinverhaal haalt de pagina op 10 juni, als op basis van een tweet van een trol wordt beweerd dat linkse activisten een rechtse betoger uitlachen wanneer die een hartaanval krijgt. Daar blijkt niets van waar. GeenStijl laat in een reactie aan NRC weten dat er niks mis is met hun berichtgeving en weigert commentaar op aanvullende vragen. Ook Powned reageert niet.

NRC zelf ging de mist in door een retweet te publiceren van Amerika-correspondent Guus Valk. In die tweet stond vermeld dat de VS Syrisch-Koerdische troepen had bevolen zich terug te trekken tot achter de Eufraat, iets dat volgens Valk betekende dat een concessie aan Turkije werd gedaan. De informatie in de tweet was correct, maar de bron bleek een troll.

Lees hier het complete onderzoek van NRC

Correctie: In het artikel werd eerder vermeld dat NRC de tweet uit de berichtgeving werd gewist. Dat was onjuist. De betreffende account werd gesloten.

cc-foto: Ben Watkin

Geef een reactie

Laatste reacties (38)