Laatste update 10:22
12.804
143

eindredacteur Joop

Francisco van Jole is journalist en eindredacteur van Joop.
Verder is hij politiek commentator bij De Nieuws BV en presentator van Draad, een politieke talkshow in Arminius te Rotterdam.

Hebben vrijwillig ongevaccineerden recht op dezelfde zorg?

De weigerende SGP'er baseert zijn keuze puur op eigenbelang. Dat zie je terug bij meer weigeraars. Het gaat altijd over henzelf.

cc-foto: Marco Verch

Woensdag ging het bij De Nieuws BV over de uitspraak van Hugo de Jonge dat een ongevaccineerde die nu in het ziekenhuis belandt nodeloos het bed van een andere patiënt bezet houdt. Het had immers voorkomen kunnen worden. In de praktijk is het nog erger want een corona-patiënt vereist zoveel intensieve zorg dat het qua personeel gaat om drie bedden die bezet gehouden worden. Dat is ook een reden waarom de zorg overbelast raakt. Het overgrote deel van de gehospitaliseerde corona-lijders is niet gevaccineerd.

Ik vind het terecht dat De Jonge dit aankaart. Het is een harde realiteit die benoemd mag worden. Iedereen is vrij om zich wel of niet te laten vaccineren maar het is niet raar of ongepast om mensen de consequenties daarvan in te wrijven. Dat doen we bij andere zaken ook. Denk aan vliegschaamte. Of aan roken, ongezond eten. Je hebt nu eenmaal geen recht om gevrijwaard te worden van kritiek.

Bij De Nieuws BV gooide ik de knuppel in het hoenderhok door te zeggen dat een SGP’er die met een beroep op God het vaccin weigert, dan ook zijn genezing maar in handen van de Almachtige moet leggen. En dus af moet zien van de schaarse medische behandeling. Ik formuleerde dat een tikketje kernachtiger.

Het was een reactie op een man van de SGP die de avond ervoor op tv beweerd had dat hij ‘liever’ had dat zijn buurman of zelfs zijn kinderen doodgingen dan dat hij tegen zijn geweten in moest handelen, dat wil zeggen een vaccin nemen. Hij zei in nette bewoordingen ‘dan gaan zij maar lekker dood’. Maar als hij eenmaal ziek werd dan eist hij wel een plek op de ic op, bekende hij. Ik trakteerde hem op een koekje van eigen deeg.

Laat me nu nog een stap verder gaan. Want de vraag is waarom heeft die man zo’n moeite om tegen zijn geloof in te handelen? Ik ben in de biblebelt opgegroeid. Het leven wordt daar beheerst door de vrees na de dood in de hel te komen. Tot in het absurde toe. Dat is waar het ook hier om gaat.

Die man van de SGP neemt geen vaccin omdat hij bang is dat hij dan zijn ticket naar het hiernamaals misloopt, dat hij niet naar de hemel zal gaan. Of dat hij daardoor in de hel zal belanden. Godvrezend noemen ze dat. Hij is bereid anderen daartoe letterlijk de dood in te jagen. Het gaat hem niet om zijn medemens, legde hij uit. Hoe egoïstisch is dat?

Dat is ook onderdeel van het debat. De weigerende SGP’er baseert zijn keuze puur op eigenbelang. Dat zie je terug bij meer weigeraars. Het gaat altijd over henzelf. De vaccinatieweerstand is niet voor niks groot onder zogeheten influencers, de mediapersoonlijkheden die zichzelf bij alles centraal stellen. Het is de adel van het ik-tijdperk.

Ik ben gevaccineerd. Ik had daar geen zin in en zoals te verwachten viel was ik er een dag goed ziek van. Ik vond het ook eng om gevaccineerd te worden. Want het is iets onbekends. Sterker nog, mijn vrees voor het vaccin was denk ik groter dan die voor corona.

Het belangrijkste motief om me toch te laten vaccineren is dat het nu eenmaal de meest trefzekere manier is om de pandemie te bestrijden. Dat hebben wetenschappers gesteld en dat wordt ook in de praktijk bewezen. De enige reden dat we weer een beetje terug kunnen keren naar het normale leven is vanwege de hoge vaccinatiegraad. Dat is ook een kwestie van vertrouwen. Zoals ik mijn garagehouder vertrouw dat hij zorgt dat mijn auto veilig is, zo vertrouw ik mijn dokter dat hij mijn gezondheid voorop stelt. Ondertussen blijf ik zoals met alles kritisch ontwikkelingen volgen. Kritisch is wat anders dan wantrouwen. Kritisch ben je op basis van kennis, wantrouwen is een kwestie van gevoel. Ik heb nog geen informatie gezien die in dit geval mijn vertrouwen ondermijnt. Het geluid van de tegenstanders klinkt hard maar dat doen holle vaten ook.

De vraag die nu met de toenemende druk op de zorg aan de orde komt is in hoeverre moeten mensen die zich hebben laten vaccineren lijden onder de mensen die dat weigeren? Is dat een verboden vraag? Een vriend vertelde me dat zijn behandeling voor kanker is uitgesteld omdat de ic vol ligt met coronapatiënten. De vrijwillige vaccinweigeraars kunnen kiezen of ze zich laten prikken. Mijn vriend daarentegen kon niet kiezen of hij kanker kreeg. De weigeraars hebben ook geen last van mensen die zich wel laten vaccineren.

In Estland opperde de premier dat mensen die zich niet laten vaccineren maar lager op de wachtlijsten terecht moeten komen. Of dat gekeken moet worden naar de mogelijkheid de zorgkosten op hen te verhalen. Dat zijn voorstellen die naar mijn mening te ver gaan en ze heeft ze ook ingeslikt maar het zou gek en ongezond zijn als je het onderwerp helemaal taboe verklaart. Buurland Letland, waar de vaccinatiegraad ook laag is, heeft nu opnieuw de lockdown ingevoerd. In Zwitserland vreest de inlichtingendienst een opstand van gevaccineerden als opnieuw tot beperkingen overgegaan moet worden.

Wie zich vrijwillig niet wil laten vaccineren, kiest voor zichzelf. Die vrijheid heb je natuurlijk. Maar is het dan zo raar als anderen niet meer voor jou kiezen? Het doet denken aan de zogeheten paradox van tolerantie. Als je te tolerant bent ten opzichte van de intoleranten loopt de tolerantie zelf gevaar.

Nu gaat het over de vraag in hoeverre je solidair moet blijven met mensen die zelf niet solidair zijn. Dat is ook een paradox en het debat er over lijkt me onontkoombaar als de pandemie weer gaat huishouden. Al hoop ik net als iedereen dat het hier nooit meer zover komt. De politiek en media doen er niettemin goed aan zich daar vast op voor te bereiden.

Geef een reactie

Laatste reacties (143)